Trong cuộc đua trở lại Mặt Trăng, vấn đề an toàn hệ thống động lực tiếp tục trở thành tâm điểm tranh luận giữa các chương trình không gian lớn của Mỹ và Trung Quốc.
Tàu Artemis II của NASA cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở bang Florida (Mỹ) vào tháng 4/2026 - Ảnh: REUTERS
Theo South China Morning Post (14/6), thiết kế tàu đổ bộ thuộc chương trình Artemis của NASA vẫn dựa trên một động cơ chính công suất lớn để thực hiện cả quá trình hạ cánh và cất cánh từ bề mặt Mặt Trăng.
Cách tiếp cận này được đánh giá là đơn giản về thiết kế nhưng hạn chế khả năng dự phòng khi xảy ra sự cố kỹ thuật.
Một số nghiên cứu được công bố tại Trung Quốc cho rằng cấu hình một động cơ có thể tạo ra “điểm yếu tiềm tàng”, do nếu động cơ chính gặp trục trặc, hệ thống gần như không còn phương án thay thế để đảm bảo an toàn cho phi hành gia.
Ngược lại, Trung Quốc đang phát triển phương án tàu đổ bộ sử dụng bốn động cơ chính có khả năng điều chỉnh lực đẩy.
Theo các nhóm nghiên cứu, ngay cả khi một động cơ dừng hoạt động, các động cơ còn lại vẫn có thể duy trì lực đẩy cần thiết, qua đó tăng mức độ an toàn trong các tình huống khẩn cấp.
Tuy nhiên, các kỹ sư cũng thừa nhận việc tăng số lượng động cơ kéo theo thách thức về khối lượng và độ phức tạp hệ thống.
Để tối ưu, Trung Quốc phát triển thiết kế bồn nhiên liệu có vách ngăn chung, giúp giảm khối lượng cấu trúc và tiết kiệm không gian lắp đặt.
Ở phía Mỹ, phương tiện được kỳ vọng thực hiện nhiệm vụ đổ bộ là hệ thống Starship của SpaceX.
Với thiết kế cao lớn và sử dụng vật liệu thép không gỉ, Starship được đánh giá có khả năng mang tính đột phá nhưng cũng đặt ra thách thức đáng kể trong việc hạ cánh an toàn trên bề mặt Mặt Trăng.
Một số sự cố kỹ thuật từng ghi nhận trong các chuyến bay thử thuộc chương trình Artemis, như rò rỉ nitơ hay hư hại lớp chắn nhiệt, tiếp tục làm dấy lên các tranh luận về mức độ an toàn của các hệ thống thế hệ mới.
Dù còn nhiều ý kiến khác nhau, cuộc cạnh tranh giữa các chương trình không gian lớn đang thúc đẩy tốc độ phát triển công nghệ, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về độ an toàn cho các sứ mệnh có người lái trở lại Mặt Trăng.



