Tiếng Việt đa dạng và phong phú, nhưng cũng vì thế mà nhiều người dễ nhầm lẫn chính tả ở những cặp từ phát âm gần giống nhau, như bạt mạng hay bạc mạng. Vậy đâu mới là cách viết đúng? Hãy cùng voh.com.vn tìm hiểu qua bài viết sau nhé!
Bạt mạng hay bạc mạng đúng chính tả?
Bạt mạng là cách viết đúng chính tả và được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt. Đây là một tính từ, thường dùng để miêu tả tính cách hoặc hành động của con người.
Trong khi đó, bạc mạng lại là cách viết sai. Sự nhầm lẫn này chủ yếu xuất phát từ việc phát âm gần giống nhau giữa phụ âm cuối “t” và “c” ở một số địa phương.
Vì vậy, trong cả văn nói lẫn văn viết, bạn nên sử dụng bạt mạng để diễn đạt đúng nghĩa và tránh gây hiểu lầm.
Bạt mạng là gì?
Các tài liệu ngôn ngữ học đã giải thích khá rõ về cách dùng đúng của từ bạt mạng. Cụ thể:
Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên (1997) giảng: “bạt mạng là liều, chẳng kể gì hết”, tức là chỉ những người làm việc liều lĩnh, bất chấp tất cả.
Tương tự, Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức (Lê Ngọc Trụ hiệu đính) cũng diễn giải: “bạt mạng: liều lĩnh, tính người và cách hành động thiếu cân nhắc”. Những cách nói quen thuộc như “thằng cha bạt mạng” hay “ăn nói bạt mạng” đều chỉ sự liều lĩnh, không kiêng dè.
Ví dụ:
- Cô ấy làm việc bạt mạng để kiếm tiền phụ giúp bố mẹ.
- Khi có tí rượu bia trong người, hắn ta phóng xe bạt mạng.
- Chúng nó ăn chơi bạt mạng mà chẳng nghĩ gì tới tương lai.
Bạc mạng là gì?
Theo Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, xuất bản năm 1997, “bạc” và “mạng” được giải thích như sau:
- Bạc (tính từ): Mỏng mang, ít ỏi, không được trọn vẹn; ít ỏi, sơ sài; không giữ được tình nghĩa trọn vẹn trước sau như một. Ăn ở bạc.
- Mạng (danh từ): thân sống của con người; là một từ cũ, biến âm của “mệnh”.
Tuy nhiên, khi kết hợp hai từ này lại, cụm từ bạc mạng không có nghĩa và không tồn tại trong từ điển tiếng Việt. Nhiều người thường nhầm sang bạc mệnh, chỉ những người có số phận mỏng manh, hẩm hỉu, thường nói về phụ nữ. Nhưng thực chất đây là cách dùng sai do cách phát âm vùng miền.
Qua những phân tích trên, chắc hẳn bạn đã biết bạt mạng hay bạc mạng, đâu mới là cách viết đúng. Từ đó, tránh sai sót trong quá trình làm việc và giao tiếp, góp phần gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Thường thức của voh.com.vn để cập nhật những tin tức mới nhất, hấp dẫn nhất.
