Tin tứcTrong bối cảnh thế giới bước vào thời đại mà dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành nền tảng của sự tăng trưởng bền vững, thì việc xây dựng chính quyền thông minh không chỉ còn là định hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau gần 1 năm Thành phố Hồ Chí Minh mới đi vào hoạt động, Thành phố đang tiến hành đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị hành chính từ phương thức vận hành và cung cấp dịch vụ công, bảo đảm tính thống nhất, thông suốt, minh bạch, hiệu quả trong toàn bộ hệ thống chính quyền trên nền tảng số. Lộ trình, xây dựng chính quyền số của thành phố hướng tới quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu minh bạch, linh hoạt và ra quyết định theo thời gian thực. Thành phố cũng đặt mục tiêu nâng cao dịch vụ công số đồng bộ, đa kênh, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời tăng cường quản trị đô thị quy mô lớn sau sáp nhập theo mô hình hai cấp và cơ chế liên kết vùng. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Minh Khương, Giảng viên Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu, để hiện thực hóa khát vọng trở thành đô thi phát triển bền vững, nằm trong top 100 thành phố phát triển trên thế giới vào năm 2045, TPHCM cần kiên định với tầm nhìn dài hạn, tạo ra một mô hình quản trị thông minh bền vững dựa trên nội lực kết hợp với kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia phát triển như Singapore : "Đó là chiến lược sáng kiến về Smart City; Thành phố Hồ Chí Minh phải là một biểu tượng của sự cộng hưởng tổng lực để mọi người cùng chung một thành quả chung; Thành phố phải xây dựng chiến lược kinh tế để trở thành một tâm chấn phát triển của khu vực ASEAN; Thành phố phải vận dụng cơ chế thuận lợi để thu hút nhân tài và đẩy mạnh hợp tác công – tư, đặc biệt là hợp tác với các doanh nghiệp toàn cầu”.
Là đô thị có quan hệ hợp tác sâu rộng với nhiều địa phương của các quốc gia phát triển trên thế giới, Thành phố Hồ Chí Minh đang có lợi thế lớn khi tiếp cận với các mô hình quản trị số từ những quốc gia có nền hành chính hiện đại, quản trị thông minh dựa trên nền tảng khoa học công nghệ như Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc hay Australia. Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, một chính quyền thông minh chỉ có thể vận hành hiệu quả khi mọi quyết định đều dựa trên dữ liệu đúng, đủ và được cập nhật liên tục: “Điều này đòi hỏi thành phố phải xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, liên thông hai cấp, đảm bảo năng lực phân tích thời gian thực để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành nhanh chóng, chính xác và có trách nhiệm giải trình. Thành phố phải vận hành dịch vụ công đa nền tảng, với quy trình đơn giản, minh bạch, lấy sự hài lòng của người dân là thước đo trực tiếp của chất lượng quản trị”.
Với sự chủ động từ sớm, TPHCM trở thành địa phương đầu tiên của cả nước ban hành chiến lược dữ liệu số đến năm 2030. Trong đó, Thành phố xác định dữ liệu không chỉ là tài sản mà là hạ tầng chiến lược. Theo bà Võ Thị Trung Trinh- Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố, đây là nền tảng quan trọng để triển khai chương trình chuyển đổi số toàn diện cũng như phát triển đô thị thông minh của thành phố: “ Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Chiến lược quản trị dữ liệu . Đây là một bản kế hoạch rất cụ thể để giúp thành phố hướng tới việc tạo lập những dữ liệu chính cho chương trình chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh. Chúng tôi tập trung vào 3 nhóm dữ liệu chính: Dữ liệu người dân, dữ liệu quản lý đô thị và dữ liệu doanh nghiệp. Đây là 3 nhóm dữ liệu then chốt giúp thành phố điều hành trong quá trình quản trị cũng như cung cấp các dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp”.
Song song đó, thành phố cũng chú trọng phát triển nguồn nhân lực trong bộ máy hành chính công, thúc đẩy kỹ năng số, kỹ năng khai thác dữ liệu, tư duy đổi mới cho cán bộ, công chức, đặc biệt là cán bộ công chức cấp cơ sở. Theo Phó chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, để triển khai thành công mô hình chính quyền thông minh, thành phố xác định cần sự tham gia của toàn xã hội, từ các chuyên gia, các viện, trường, cộng đồng doanh nghiệp đến toàn thể người dân của thành phố: “ Sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ trong nước, quốc tế và các tập đoàn đổi mới sáng tạo sẽ tạo điều kiện để thành phố tiếp cận với các giải pháp công nghệ tiên tiến, phát triển hạ tầng số hiện đại, đảm bảo an toàn thông tin và nâng cao năng lực phân tích dữ liệu. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng văn hóa số, tạo không gian để người dân tham gia góp ý, đồng sáng tạo và giám sát các hoạt động của bộ máy công quyền. từ đó hình thành niềm tin số và tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội”.
Quá trình xây dựng chính quyền số bước đầu thuận lợi, nhưng phía trước vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc liên thông giữa các hệ thống dữ liệu Trung ương và địa phương, việc chia sẻ dữ liệu dù đã có chính sách nhưng vẫn còn hạn chế, đội ngũ cán bộ, công chức tiếp cận công nghệ chưa đồng đều… Những tồn tại, thách thức đã được thành phố nhận diện và đang tập trung tháo gỡ để từng bước hoàn thiện nền tảng dữ liệu đồng bộ, hướng đến nền hành chính hiện đại phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp và là nền tảng vững chắc để phát triển đô thị thông minh vào năm 2030.