Chiều 12/2, TPHCM khánh thành Công viên số 1 Lý Thái Tổ, đồng thời đưa vào hoạt động không gian tưởng niệm các nạn nhân Covid-19 rộng 4,3ha giữa trung tâm thành phố. Công trình hoàn thành sau hơn 90 ngày thi công, được xã hội hóa toàn bộ kinh phí hơn 263 tỷ đồng. Đây không chỉ là dự án chỉnh trang đô thị, mà là một biểu tượng nhân văn, nơi thành phố chính thức dành một không gian trang trọng để tri ân những người đã mất trong đại dịch.
Toàn cảnh Công viên số 1 Lý Thái Tổ rộng 4,3ha giữa trung tâm TPHCM, nhìn từ trên cao.- Ảnh: Văn Phúc.
Giữa đại đô thị năng động, công viên mở ra một “khoảng lặng xanh”, để mỗi người dân có thể dừng lại, tưởng nhớ và suy ngẫm. Tâm điểm của công trình là quảng trường tròn rộng 1.800m² với biểu tượng “Giọt nước” cao 6m, chế tác bằng inox gương. Hình ảnh giọt nước rơi xuống, tạo thành một khoảng lõm giữa mặt đất, gợi nhắc về vết sẹo của ký ức. Bên trong giọt nước là hình trái tim, biểu tượng của sự tri ân và yêu thương. Bề mặt phản chiếu hình ảnh người đứng quanh, như một lời nhắc rằng nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung của cả cộng đồng.
Bao quanh biểu tượng là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Khi đêm xuống, gần 1.000 điểm sáng lan tỏa, tạo nên không gian tĩnh lặng, trang nghiêm. Từng chi tiết được thiết kế để lưu giữ một giai đoạn đặc biệt của thành phố, những tháng ngày chống dịch cam go, khi nhiều gia đình mất người thân, khi tiếng xe cấp cứu vang lên suốt đêm và khi tăng trưởng kinh tế lần đầu tiên âm nhưng ý chí con người không bao giờ âm.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh, công viên số 1 Lý Thái Tổ là một công trình mang nhịp đập của sự tri ân và sự hồi sinh. Đây là nơi để chúng ta nhớ, để thương và để sống chậm lại trong dòng đời hối hả. Công viên mang trong mình ba thông điệp: Sự hồi sinh; Lòng nhân nghĩa và tình đoàn kết; Hướng tới tương lai.
Ảnh: Văn Phúc.
Nhắc lại những mất mát không thể bù đắp của hàng ngàn gia đình, sự hy sinh của lực lượng tuyến đầu, của những y bác sĩ, tình nguyện viên đã chiến đấu vì sự sống của người dân. Ông Được nhấn mạnh, “Chúng ta tự hào về một thành phố đã đi qua giông bão bằng sức mạnh của sự đoàn kết, với tinh thần “chống dịch như chống giặc”. Chúng ta sẽ không bao giờ quên hình ảnh những cây ATM gạo, “siêu thị 0 đồng”, những suất ăn miễn phí đầy ắp tình nghĩa trong lúc hoạn nạn. Chính trong tinh thần “thương người như thể thương thân” ấy đã giúp thành phố không chỉ vượt qua đại dịch mà còn hồi sinh một cách mạnh mẽ, đầy ấn tượng.”
Việc hình thành công viên tưởng niệm không chỉ để nhắc nhớ quá khứ, mà còn để giáo dục thế hệ sau về giá trị của sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng.
Ảnh: Văn Phúc.
TS. Nguyễn Thị Hậu, Phó Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TPHCM cho rằng việc thành phố dành một không gian tưởng niệm chính thức cho các nạn nhân Covid-19 là quyết định phù hợp và cần thiết. “Đây là địa phương đầu tiên có một công trình tưởng niệm dành cho một sự kiện lịch sử đương đại, sự kiện có thể vẫn còn nóng hổi trong mỗi gia đình, mỗi khu vực, nhất là những gia đình chịu mất mát quá lớn. Vì vậy, chắc chắn người dân thành phố khi đến đây sẽ có rất nhiều cảm xúc, bởi sự kiện ấy mới qua chưa lâu, nỗi đau vẫn còn đó. Một công viên phục vụ sinh hoạt cộng đồng nhưng vẫn giữ được chiều sâu cảm xúc, làm cho người dân cảm nhận rõ công trình này thực sự được xây dựng vì họ, vì những người đã mất và vì những người đang sống.”, bà nhận định.
Là người trực tiếp chứng kiến những ngày dịch bệnh, ông Nguyễn Hùng Anh Luân, phường Vườn Lài, chia sẻ: “Đến đây, nhiều người lại nhớ về những ngày đầu Covid-19, đứng trên lầu nhìn xuống thấy biết bao người được đưa lên xe đi cấp cứu, có người ra đi mà không trở lại. Không gian này gợi lại những giai đoạn buồn đau xen lẫn niềm vui của hôm nay, niềm vui khi thành phố đã có một nơi tưởng niệm chính thức để mọi người cùng nhau nhớ lại những gì đã trải qua, để trân trọng hơn cuộc sống hiện tại và hướng tới tương lai.”.
Sau nghi thức cắt băng khánh thành, trong không gian trầm lắng của quảng trường trung tâm, lãnh đạo thành phố cùng đông đảo người dân đã thắp nến và đặt hoa trước vòng tròn biểu tượng “Giọt nước trái tim”. Hàng trăm ngọn nến sáng lên, xếp thành vòng tròn quanh tượng đài, như những đốm lửa ký ức lan tỏa trong đêm. Những bó hoa trắng được đặt nhẹ nhàng dưới chân tượng, thay cho lời tri ân và tưởng nhớ.
Khoảnh khắc ấy diễn ra trong sự trang nghiêm và xúc động. Một thành phố từng đi qua giông bão đang cùng nhau khép lại nỗi đau, mở ra niềm tin mới. Công viên tưởng niệm Covid-19 vì thế không chỉ là một công trình hạ tầng, mà là dấu mốc nhân văn của TPHCM, nơi ký ức được gìn giữ, nỗi đau được sẻ chia và hy vọng tiếp tục được thắp sáng cho tương lai.

