El Nino mạnh dần, cảnh báo nắng nóng và hạn hán diện rộng cuối 2026

El Nino được dự báo hình thành và có thể mạnh lên trong năm 2026, làm gia tăng nắng nóng, thiếu mưa và nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn trên diện rộng.

El Nino với xác suất khoảng 60–65% được dự báo có khả năng đạt cường độ mạnh trong năm 2026, thậm chí có thể nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.

El Nino mạnh dần, cảnh báo nắng nóng và hạn hán diện rộng cuối 2026 – Hình 1

Dự báo khả năng xảy ra El Nino rất mạnh trong năm 2026 - Ảnh: CLO

Nếu kịch bản này xảy ra, nhiệt độ trung bình tại Việt Nam sẽ cao hơn nhiều năm, trong khi lượng mưa suy giảm rõ rệt ở nhiều khu vực.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino đang có dấu hiệu hình thành nhanh.

Số liệu quan trắc cho thấy chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Niño 3.4 đã tăng từ khoảng +0,5°C trong tháng 5 lên khoảng +0,7°C vào đầu tháng 6, phản ánh sự ấm lên rõ rệt của vùng trung tâm Thái Bình Dương và tương tác mạnh giữa đại dương – khí quyển.

Các dự báo cho thấy El Nino gần như chắc chắn hình thành từ tháng 6/2026, tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh lên đến cuối năm 2026, có thể kéo dài sang đầu năm 2027.

Xác suất xuất hiện El Nino cường độ rất mạnh được ước tính khoảng 60–65%, với diễn biến tương tự các sự kiện 2015–2016 và 2023.

Trong kịch bản này, Việt Nam có thể đối mặt với nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm, số đợt không khí lạnh giảm, lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng, đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn gia tăng trong giai đoạn cuối năm 2026 và đầu 2027.

Dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thường giảm trong các năm El Nino, vẫn có khả năng xuất hiện những cơn bão mạnh gây thiệt hại lớn, do đó không thể chủ quan trước các diễn biến thời tiết cực đoan.

El Nino mạnh dần, cảnh báo nắng nóng và hạn hán diện rộng cuối 2026 – Hình 2

Các dự báo hiện nay cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ hình thành và duy trì từ tháng 6/2026 - Ảnh: CLO

Bài học từ El Nino 2015–2016

Các đợt El Nino mạnh trong quá khứ cho thấy tác động rõ rệt đến khí hậu Việt Nam. Giai đoạn 2015–2016 được ghi nhận là một trong những sự kiện mạnh nhất kể từ năm 1950, tương đương các năm 1982–1983 và 1997–1998.

Năm 2015, nắng nóng kéo dài và gay gắt xuất hiện trên diện rộng. Đợt nắng nóng dài nhất tại ven biển Trung Bộ kéo dài từ 32 đến 39 ngày tùy khu vực.

Nhiệt độ cao nhất ghi nhận tại trạm Con Cuông (Nghệ An) đạt 42,7°C vào ngày 30/5/2015.

Cùng với đó, tình trạng thiếu hụt mưa kéo dài từ cuối 2015 sang đầu 2016 gây hạn hán nghiêm trọng tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm, lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng nặng nề đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Hoạt động bão trên Biển Đông trong năm 2015 cũng giảm rõ rệt, chỉ ghi nhận 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới, thấp hơn nhiều so với trung bình nhiều năm.

El Nino mạnh dần, cảnh báo nắng nóng và hạn hán diện rộng cuối 2026 – Hình 3
Ảnh minh họa: CLO

Nắng nóng có thể vượt ngưỡng lịch sử

Dự báo những tháng cuối năm 2026, nhiệt độ trung bình cả nước có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5–1,5°C; riêng giai đoạn tháng 10–12 có thể cao hơn 1–2°C.

Khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ được dự báo xuất hiện nhiều đợt nắng nóng hơn bình thường, thậm chí có khả năng ghi nhận giá trị nhiệt độ tiệm cận hoặc vượt mức lịch sử.

Lượng mưa trên cả nước có xu hướng giảm từ 25–50%, rõ rệt nhất tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước cho sản xuất và sinh hoạt.

Tuy nhiên, trong bối cảnh El Nino, dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các trận mưa lớn cực đoan trong thời gian ngắn, gây ngập lụt cục bộ như một số sự kiện từng xảy ra trong các năm El Nino mạnh trước đây.

Bình luận