Thông tin được ông Fedir Venislavskyi, Chủ tịch tiểu ban an ninh quốc gia, quốc phòng và đổi mới quốc phòng thuộc Quốc hội Ukraine, công bố trong bối cảnh Kiev đang tiếp tục chống lại chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga.
Ông Venislavskyi nói với báo chí: "Trong thời chiến, Ukraine đã phóng tên lửa từ máy bay vận tải ở độ cao khoảng 8.000m. Công nghệ này cũng có thể được sử dụng để đưa nhiều loại tàu vũ trụ khác nhau vào quỹ đạo".
Ông không nêu thời điểm cụ thể, chỉ cho biết các vụ phóng diễn ra khi ông Kyrylo Budanov còn lãnh đạo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR). Ông Budanov giữ cương vị này đến đầu tháng 1/2026, trước khi được bổ nhiệm làm người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Theo ông Venislavskyi, trong 2 lần phóng, một tên lửa của Ukraine đạt độ cao khoảng 100 km, còn tên lửa kia lên khoảng 200 km. Mốc 100 km thường được xem là ranh giới không gian, hay đường Kármán.
Quan chức này cho hay việc phóng từ độ cao khoảng 8.000 m giúp tên lửa tiết kiệm nhiên liệu do tránh được phần khí quyển dày đặc. Ông cũng nói Ukraine đang hướng tới mục tiêu sớm hình thành mạng lưới ban đầu gồm 7-10 vệ tinh phục vụ giám sát và liên lạc.
Ông Venislavskyi cho biết "Chúng tôi đã phát triển một hệ thống không quân có thể nhanh chóng trở thành sân bay vũ trụ. Nó có thể phục vụ mục đích hòa bình, cũng như đối phó với tên lửa Oreshnik".
Oreshnik là tên lửa đạn đạo siêu thanh thử nghiệm của Nga, hoạt động ở tầng khí quyển cao, khiến quỹ đạo khó bị phát hiện hoặc đánh chặn. Loại tên lửa này được cho là dùng đầu đạn MIRV, có khả năng tách thành nhiều mục tiêu khi quay trở lại khí quyển.
Nga từng mô tả Oreshnik là "không thể đánh chặn" và lần đầu sử dụng vũ khí này nhằm vào Ukraine vào tháng 11/2024, dù cuộc tấn công được cho là dùng đầu đạn mô phỏng.
Nếu hoàn thiện, công nghệ phóng từ trên không của Ukraine có thể tạo ra khả năng triển khai nhanh, tiết kiệm chi phí cho các hệ thống vệ tinh hoặc phòng thủ. Mỹ hiện cũng nghiên cứu các hệ thống đánh chặn đặt trong không gian, nhằm phát hiện và vô hiệu hóa tên lửa siêu thanh từ tầng khí quyển trên cao.