Tin tứcSau cuộc hội đàm cấp cao tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. Ông Trump cũng nói nhà lãnh đạo Trung Quốc đề nghị hỗ trợ thúc đẩy một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt căng thẳng ở Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz.
Trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News, ông Trump nhấn mạnh đây là một cam kết đáng chú ý từ phía Chủ tịch Trung Quốc. Tổng thống Mỹ dẫn lời ông Tập: "Ông ấy nói sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. Đó là một tuyên bố rất quan trọng. Ông ấy nói điều đó hôm nay và nhấn mạnh rất rõ ràng".
Tuy vậy, theo ông Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đề cập đến quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Iran, nhất là hoạt động mua dầu mỏ. Ông Trump cho hay Trung Quốc đang nhập "rất nhiều dầu" từ Iran và Bắc Kinh muốn tiếp tục duy trì việc này.
Hai bên cũng trao đổi về eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu. Ông Trump cho biết Chủ tịch Tập mong muốn tuyến đường này sớm được mở lại sau thời gian gián đoạn do xung đột ở Trung Đông.
Theo lời kể của Tổng thống Mỹ, ông Tập đã nói đùa: "Họ đóng tuyến đường đó, rồi ông lại buộc họ phải mở ra". Ông Trump cũng cho hay nhà lãnh đạo Trung Quốc không hài lòng trước các thông tin nói rằng Iran áp phí với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Tổng thống Mỹ tiết lộ thêm rằng Chủ tịch Tập Cận Bình bày tỏ mong muốn hỗ trợ giải quyết căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Theo ông Trump, ông Tập nói: "Ông ấy muốn thấy một thỏa thuận được đạt được. Ông ấy nói rằng nếu có thể giúp ích, ông ấy sẵn sàng hỗ trợ".
Trung Quốc hiện duy trì quan hệ kinh tế và năng lượng chặt chẽ với Iran, đồng thời là nước nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất của Tehran. Theo giới quan sát, Washington kỳ vọng Bắc Kinh gây sức ép để Iran chấp nhận một thỏa thuận hòa bình và bảo đảm eo biển Hormuz được mở lại.
Thông báo từ phía Mỹ sau cuộc gặp cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển Hormuz "phải được duy trì thông suốt", đồng thời phản đối việc quân sự hóa và áp phí đối với tuyến hàng hải này. Đây cũng là quan điểm mà Bắc Kinh đã nhiều lần nêu trước đó.
Cùng ngày, trong cuộc phỏng vấn riêng với NBC News, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington không đề nghị Trung Quốc can thiệp vào vấn đề Iran. Ông nói: "Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ", đồng thời cho biết phía Mỹ chỉ nêu vấn đề để làm rõ quan điểm của Washington và bảo đảm Trung Quốc hiểu lập trường của Mỹ khi căng thẳng Trung Đông đang chi phối các thảo luận quốc tế.