Tin tứcTheo báo Independent (Anh), trong nỗ lực kiềm chế ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, Chính phủ Mỹ đang thay đổi căn bản cách thức viện trợ cho châu Phi.
Các chương trình phát triển quy mô lớn trước đây được thay thế bằng những thỏa thuận song phương có điều kiện, phục vụ trực tiếp các ưu tiên chiến lược của Washington.
Sau khi đóng băng phần lớn ngân sách viện trợ nước ngoài ngay khi trở lại Nhà Trắng năm ngoái, chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu ký kết các thỏa thuận mới với nhiều quốc gia châu Phi.
USAID bị giải thể vì bị cho rằng hoạt động không gắn chặt với các mục tiêu chiến lược của Mỹ - Ảnh: WALL STREET JOURNAL
Theo đó, việc cấp vốn của Mỹ được gắn với các cam kết cụ thể như cho phép tiếp cận khoáng sản chiến lược, chuỗi cung ứng hoặc điều chỉnh chi tiêu ngân sách theo định hướng của Washington.
Ông Nick Checker, người đứng đầu Vụ châu Phi thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ, cho biết do cắt giảm sâu ngân sách, Mỹ sẽ không chạy đua với Trung Quốc trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, mà tập trung vào những lĩnh vực có ảnh hưởng quyết định như khai thác khoáng sản, an ninh và chuỗi cung ứng.
Các thỏa thuận mới này đánh dấu sự thay thế mô hình viện trợ kéo dài nhiều thập niên do Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) quản lý.
USAID – từng tài trợ nhiều chương trình y tế, nhân đạo diện rộng tại châu Phi – đã bị giải thể do bị cho là hoạt động dàn trải, thiếu gắn kết với mục tiêu chiến lược của Mỹ.
Theo Independent, lợi ích của Mỹ trong các thỏa thuận mới được thể hiện rõ ràng hơn.
Chẳng hạn, thỏa thuận với Kenya vừa nhằm tăng cường năng lực y tế, vừa phục vụ lợi ích của Mỹ, trong đó có việc tiếp cận dữ liệu y tế. Các nhà quan sát cho rằng sự thay đổi này phản ánh ưu tiên chính trị – chiến lược hơn là nhu cầu y tế cộng đồng.
Tính đến nay, Mỹ đã ký các thỏa thuận tương tự với 14 quốc gia châu Phi hạ Sahara. Ông Jeremy Lewin, quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ, cho biết Washington đang sử dụng các hình thức hỗ trợ “có trọng điểm, tạo tác động cao” để đối phó ảnh hưởng của Trung Quốc và củng cố quan hệ với các “quốc gia thân Mỹ”.
Dù Nhà Trắng khẳng định châu Phi vẫn giữ vai trò quan trọng, một thư điện tử bị rò rỉ – được cho là của ông Checker gửi các nhà ngoại giao Mỹ – lại mô tả châu lục này là “mặt trận mang tính ngoại vi”, thay vì khu vực cốt lõi trong chiến lược toàn cầu của Mỹ.
