Tin tứcNgày 30/5, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết quân đội Mỹ đã chặn một tàu thương mại tìm cách vượt lệnh phong tỏa các cảng biển Iran bằng cách bắn một quả tên lửa vào buồng máy.
Một thủy thủ trên tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Rafael Peralta (DDG 115) quan sát tìm kiếm các tàu tàu mặt nước, khi con tàu này tuần tra trên biển Ả Rập nhằm thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các tàu ra vào các cảng và vùng duyên hải của Iran vào ngày 18/5 - Ảnh: Hải quân Mỹ
Theo phía Mỹ, tàu chở hàng Lian Star treo cờ Gambia đã cố đi vào một cảng của Iran trong đêm nhưng không chấp hành hơn 20 cảnh báo từ lực lượng Mỹ.
Một quan chức Mỹ giấu tên am hiểu sự việc cho hay con tàu hiện vẫn trôi dạt trên vịnh Oman và quân đội Mỹ chưa lên tàu.
Theo AP, với động thái mới nhất này, quân đội Mỹ đã chặn tổng cộng 6 tàu tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa, trong đó có một tàu được phép tiếp tục hành trình. Ngoài ra, 116 tàu khác đã bị buộc đổi hướng.
Mỹ triển khai chiến dịch phong tỏa từ ngày 17/4 để đáp trả việc Iran trên thực tế phong tỏa eo biển Hormuz, sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát ngày 28/2. Một lệnh ngừng bắn mong manh được duy trì từ ngày 7/4.
Khu vực hiện chờ đợi việc các bên có đạt thỏa thuận gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày trong thời gian đàm phán về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã họp với các cố vấn ngày 29/5, song chưa quyết định có tiến tới thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển này hay không. Phía Iran cho biết thỏa thuận vẫn chưa hoàn tất.
Dù Iran khẳng định mọi tàu thuyền qua lại đều phải được nước này cho phép, các phương tiện thương mại vẫn âm thầm lưu thông qua eo biển với lưu lượng thấp hơn nhiều so với trước khi xung đột nổ ra.
Trong tuyên bố phát trên truyền hình nhà nước ngày 30/5, Bộ chỉ huy quân sự liên hợp của Iran cảnh báo: "Bất kỳ hành vi vi phạm các quy định này đều sẽ đặt an ninh hàng hải của chính họ vào tình trạng nguy hiểm nghiêm trọng".
Iran đồng thời đe dọa mọi tàu quân sự cố tình can thiệp sẽ trở thành mục tiêu bị tấn công.
Theo nhiều nguồn tin, Iran thậm chí thu phí quá cảnh lên tới 2 triệu USD đối với tàu thuyền qua lại.
Các chuyên gia quốc tế nhận định đây là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc cơ bản của thương mại hàng hải quốc tế là quyền tự do hàng hải hòa bình.
Cũng trong ngày 30/5, Phó Thủ tướng Qatar Sheikh Saoud bin Abdulrahman bin Hassan bin Ali Al Thani nói nước này phản đối việc thu phí quá cảnh.
Tuy nhiên, ông cũng cho biết: "Trong một số thời điểm nhất định, nếu phía Iran tuyên bố sử dụng khoản phí đó cho hoạt động rà phá thủy lôi hoặc phục vụ một mục đích tạm thời nào đó, thì đây là điều có thể thương lượng được.
Việc này có thể góp phần giúp hoạt động giao thương tại eo biển Hormuz sớm trở lại trạng thái bình thường".
Trước đó, quan chức Mỹ nói trên từng chia sẻ với AP rằng Mỹ chưa phát hiện hoặc phá hủy bất kỳ quả thủy lôi nào tại khu vực eo biển này.
