Căng thẳng Trung Đông leo thang

Sau 100 ngày giao tranh, xung đột Mỹ - Iran vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc và đứng trước nguy cơ lan rộng ra khu vực vùng Vịnh.

Mỹ và Iran những ngày gần đây liên tục thực hiện các động thái đáp trả lẫn nhau, khiến căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng. Dù xung đột chưa leo thang thành chiến tranh toàn diện, các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone) đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất ổn định trong khu vực.

Ảnh chụp màn hình (943)
Nguồn: Alhurra - Dữ liệu: Thanh Bình - Đồ họa: N.KH.

Cuối tuần qua, Ai Cập, Qatar và Jordan đồng loạt lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Kuwait và Bahrain. Các nước này cho rằng đây là hành động vi phạm chủ quyền, đe dọa an ninh khu vực và làm suy giảm những nỗ lực khôi phục ổn định tại vùng Vịnh.

Theo các nguồn tin khu vực, Iran đã phóng 7 tên lửa đạn đạo về phía Kuwait và Bahrain. Trong số này, 6 quả bị đánh chặn, còn 1 quả rơi trước khi đến mục tiêu. Vụ việc xảy ra chỉ vài giờ sau khi lực lượng Mỹ bắn hạ 4 drone của Iran được phóng về phía eo biển Hormuz hôm 5/6.

Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc các cuộc không kích mới nhất của Mỹ là hành động "thù địch và khiêu khích", đồng thời cho rằng Washington đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.

Kuwait và Bahrain đều là đồng minh quan trọng của Mỹ tại Trung Đông. Bahrain, nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, gọi các cuộc tấn công của Iran là "hành động gây hấn trắng trợn", trong khi Kuwait cảnh báo đây là "bước leo thang nguy hiểm".

Về phía Tehran, Iran khẳng định mục tiêu của các đợt tấn công là lực lượng Mỹ đồn trú tại khu vực. Hãng tin Tasnim dẫn thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết các tên lửa đạn đạo đã nhắm vào căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait và các cơ sở liên quan đến Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain.

Giới quan sát nhận định các cuộc tấn công nhằm phát đi thông điệp cảnh báo các quốc gia vùng Vịnh về việc hợp tác quân sự với Mỹ, đồng thời gây sức ép buộc Washington sớm chấm dứt xung đột.

Trong tuyên bố sau các vụ tấn công, Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi các nước trong khu vực không cho phép lãnh thổ hoặc cơ sở hạ tầng của mình bị sử dụng để tiến hành các hoạt động quân sự chống lại Tehran.

Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất đang làm gia tăng nguy cơ bất ổn trong khu vực. Trước đó chỉ vài ngày, một dân thường đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương tại sân bay quốc tế Kuwait trong một cuộc tấn công bằng tên lửa và drone mà giới chức Kuwait quy trách nhiệm cho Iran.

Trong khi đó, nỗ lực biến lệnh ngừng bắn hiện nay thành một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể. Theo Bloomberg, các cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc do yêu cầu từ Tehran về việc giải phóng khoảng 24 tỉ USD tài sản của Iran đang bị Mỹ phong tỏa.

Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Iran, cho biết triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình phụ thuộc lớn vào việc chính quyền Tổng thống Donald Trump có chấp thuận giải phóng số tài sản này hay không.

Trong khi đó, Washington được cho là đang xem xét sử dụng nguồn tài sản bị phong tỏa để hỗ trợ các đồng minh vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do các cuộc tấn công của Iran gây ra.

Một nguồn tin am hiểu quan điểm của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Mỹ sẽ sử dụng mọi công cụ sẵn có nhằm bảo đảm các tài sản của Iran có thể được dùng để hỗ trợ quá trình tái thiết và sửa chữa hạ tầng tại các quốc gia đồng minh trong khu vực.

Theo hãng tin AP, ông Miad Maleki, nghiên cứu viên tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) và cựu chuyên gia về các lệnh trừng phạt Iran của Bộ Tài chính Mỹ, nhận định đây là động thái đáng chú ý của Washington. Theo ông, việc cho phép các nước vùng Vịnh tiếp cận một phần tài sản bị đóng băng của Iran sẽ góp phần củng cố quan hệ giữa Mỹ với các đối tác trong khu vực, đồng thời khẳng định cam kết của Washington đối với các đồng minh đang chịu ảnh hưởng từ xung đột.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ Iran tiếp tục thực hiện các biện pháp trả đũa. Một số quốc gia vùng Vịnh có thể cân nhắc thận trọng trước việc sử dụng nguồn tài sản này do lo ngại sẽ trở thành mục tiêu của các động thái đáp trả từ Tehran trong tương lai.

Bình luận