Tin tứcTrong cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, Ủy ban Bầu cử Tối cao Độc lập công bố kết quả cho thấy Liên minh Tái thiết và Phát triển của al-Sudani giành được 46 ghế trong Hội đồng Đại biểu – Quốc hội Iraq gồm 329 thành viên.
Đứng thứ hai là Liên minh Nhà nước Pháp quyền của cựu Thủ tướng Nuri al-Maliki với 29 ghế. Liên minh Taqaddum (Tiến bộ) của cựu Chủ tịch Quốc hội Mohammed al-Halbousi giành 27 ghế. Do không có đảng hay liên minh nào đạt đa số tuyệt đối, việc thành lập liên minh cầm quyền là bước tiếp theo quan trọng trong tiến trình chính trị của Iraq.
Kết quả bầu cử mang lại lợi thế cho Thủ tướng al-Sudani trong các cuộc đàm phán liên minh sắp tới nhằm hình thành chính phủ mới. Các liên minh sẽ phải đàm phán để đạt được thỏa thuận chia sẻ quyền lực phù hợp với cân bằng chính trị hiện nay.
Trong diễn biến khác, sáng cùng ngày, Tòa án Tối cao Liên bang Iraq đưa ra phán quyết xác định chính phủ phải hoạt động với tư cách tạm quyền sau khi nhiệm kỳ của Quốc hội sắp mãn hạn. Quyền hạn của chính phủ tạm quyền chỉ giới hạn trong các công việc thường nhật, không được quyết định các vấn đề dài hạn như ký hiệp ước, hợp đồng vay nợ hoặc bổ nhiệm quan chức cấp cao. Tòa án khẳng định Tổng thống sẽ tiếp tục tại vị cho đến khi Quốc hội mới được thành lập theo đúng quy định.
Phán quyết này được đánh giá là đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm sự ổn định của bộ máy nhà nước trong giai đoạn chuyển tiếp, đồng thời tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán liên minh giữa các khối chính trị diễn ra trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn. Giới chuyên gia nhận định rằng tiến trình thành lập chính phủ mới có thể phức tạp do sự phân tán quyền lực giữa nhiều liên minh, khiến các thỏa thuận chia sẻ quyền lực trở thành yếu tố then chốt.
Việc không có đảng nào đạt đa số cũng phản ánh sự đa dạng trong cục diện chính trị Iraq hiện nay, nơi các lực lượng chính trị – bao gồm khối Hồi giáo Shiite, Sunni và các nhóm sắc tộc – đều có ảnh hưởng nhất định và buộc phải hợp tác để tránh bế tắc chính trị.
Kết quả bầu cử cũng được xem là cơ hội để Thủ tướng al-Sudani tăng cường vị thế của mình trong nội bộ liên minh cầm quyền, đặc biệt khi Liên minh Tái thiết và Phát triển đạt số ghế cao nhất. Tuy vậy, quá trình đàm phán liên minh được dự báo sẽ kéo dài, do yêu cầu dung hòa lợi ích giữa các đảng và sắc tộc khác nhau.
Việc Quốc hội mới được thành lập và chính phủ mới đi vào hoạt động được kỳ vọng sẽ sớm ổn định tình hình chính trị và thúc đẩy các chương trình cải cách kinh tế – xã hội mà Iraq đang cần để giải quyết những thách thức lớn như phục hồi kinh tế, chống tham nhũng và cải thiện dịch vụ công.
Tổng thống Iraq sẽ tiếp tục giữ cương vị cho đến khi Quốc hội khóa mới chính thức kiện toàn bộ máy lãnh đạo, theo đúng quy định của Hiến pháp./.
