Theo BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nguy cơ Ebola bùng phát thành đại dịch tại Việt Nam hiện ở mức rất thấp. Đến nay, nước ta vẫn chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp mắc bệnh nào. Khác với Covid-19 hay sởi lây qua đường không khí, Ebola chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người bệnh.
Chuyên gia y tế nhận định Ebola thường bị nhầm lẫn với sốt xuất huyết và cúm - Ảnh: nhandan
Virus Ebola chủ yếu lây truyền khi người dân tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, mồ hôi, chất nôn hoặc vật dụng nhiễm dịch tiết của bệnh nhân như ga giường. Chuyên gia khẳng định người đang trong giai đoạn ủ bệnh chưa có khả năng lây nhiễm cho người xung quanh. Trên máy bay hay phương tiện công cộng, nguy cơ lây lan chỉ tăng cao nếu người bệnh có biểu hiện nôn ói hoặc chảy máu ra môi trường.
Một trong những thách thức lớn nhất là triệu chứng Ebola giai đoạn đầu rất dễ nhầm lẫn với cúm, sốt xuất huyết Dengue hay sốt rét. Bệnh nhân thường khởi phát với biểu hiện sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, đau họng và đau cơ. Khi bệnh tiến triển nặng, các dấu hiệu như phát ban, chảy máu chân răng hoặc xuất huyết tiêu hóa mới bắt đầu xuất hiện rõ rệt hơn sau vài ngày.
Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền nhấn mạnh yếu tố dịch tễ là "chìa khóa" quan trọng nhất để nhận diện và ngăn chặn nguy cơ lây lan. Người dân nếu có biểu hiện sốt, mệt mỏi, tiêu chảy và từng trở về từ vùng dịch trong vòng 21 ngày cần báo ngay cho cơ sở y tế. Việc khai báo trung thực lịch trình di chuyển đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ bản thân và cộng đồng.
Tại các bệnh viện lớn, công tác chuẩn bị ứng phó đang được triển khai chủ động nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm. Thạc sĩ Nguyễn Quốc Thái từ Bệnh viện Bạch Mai cho biết đơn vị đang áp dụng nghiêm ngặt quy tắc "2-5-30" tại khu vực sàng lọc. Quy trình này gồm 2 phút khai thác thông tin dịch tễ, 5 phút cách ly tạm thời và 30 phút kích hoạt toàn hệ thống ứng phó.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng đã sẵn sàng hệ thống phòng cách ly áp lực âm hiện đại và phác đồ điều trị cập nhật. Đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo bài bản về sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân cũng như kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt. Hiện nay y học đã có nhiều bước tiến mới với các loại vaccine và liệu pháp kháng thể đơn dòng giúp cải thiện hiệu quả điều trị.
Trước lo ngại về dịch bệnh, chuyên gia khẳng định người dân không cần tích trữ thực phẩm hay lo lắng về biện pháp phong tỏa diện rộng. Nếu xuất hiện ca bệnh, ngành y tế sẽ tập trung vào việc phát hiện sớm, cách ly và giám sát chặt chẽ những người tiếp xúc gần. Người dân cần bình tĩnh, duy trì thói quen rửa tay thường xuyên và chỉ theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống.
