Trong những ngày nắng nóng cực điểm, nước dừa trở thành thức uống được nhiều người ưu tiên lựa chọn thay nước lọc nhờ vị ngọt thanh và khả năng giải khát nhanh. Tuy nhiên, việc lạm dụng loại thức uống này tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
Theo Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế, dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), dẫn dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), một quả dừa xiêm trung bình cung cấp 250-300ml nước, 45-70kcal, 9-15g carbohydrate và 6-12g đường tự nhiên. Đặc biệt, thức uống này chứa 500-700mg kali cùng nhiều khoáng chất khác như natri, magie, phốt pho và vitamin nhóm B.
Hàm lượng kali cao giúp nước dừa trở thành thức uống bù điện giải hiệu quả. Một số nghiên cứu trên tạp chí Nhân học Sinh lý học chỉ ra rằng, loại nước này hỗ trợ phục hồi rất tốt sau vận động nhẹ, giúp bù điện giải.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Giang cảnh báo nhu cầu kali của người trưởng thành khỏe mạnh chỉ ở mức 3.500-4.700mg/ngày. Nếu uống 2-3 quả dừa mỗi ngày, cơ thể đã nạp vào một nửa lượng kali cần thiết, buộc thận phải hoạt động vất vả hơn để đào thải phần dư thừa qua nước tiểu.
Đáng chú ý, nếu uống nước dừa thay nước lọc cả ngày, lượng kali tích tụ lớn sẽ gây mất cân bằng điện giải. Tình trạng này dẫn đến các triệu chứng mệt lả, bủn rủn chân tay và rối loạn nhịp tim.
Việc tiêu thụ quá nhiều nước dừa trong thời gian ngắn, đặc biệt lúc đói hoặc uống lạnh, sẽ làm thay đổi đột ngột áp lực dạ dày. Lượng đường và carbohydrate dễ lên men khiến quá trình tiêu hóa chậm lại, gây đầy hơi. Ngoài ra, chất magie làm tăng nhu động ruột, dễ dẫn đến lạnh bụng và tiêu chảy nhẹ.
Nguy cơ đáng lo ngại nhất khi uống quá mức là tình trạng tăng kali máu. Dù quan trọng với tim và hệ thần kinh, lượng kali vượt ngưỡng an toàn có thể gây yếu cơ, tê bì, rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim. Thực tế đã ghi nhận các trường hợp tăng kali máu liên quan đến việc lạm dụng nước dừa, đặc biệt ở bệnh nhân suy thận hoặc đang dùng thuốc giữ kali.
Bên cạnh đó, vấn đề an toàn thực phẩm cũng cần được lưu tâm. Nước dừa là môi trường giàu đường tự nhiên, dễ nhiễm khuẩn nếu bổ sẵn để lâu ngoài trời, dùng đá kém vệ sinh hoặc đóng chai thủ công không rõ nguồn gốc.
Giới chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên dừa tươi nguyên quả, uống ngay sau khi bổ và không để qua đêm. Người khỏe mạnh chỉ nên duy trì mức 1 quả/ngày, trong khi những người có bệnh nền cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi thói quen sử dụng.