Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thông tin số ca mắc tay chân miệng đang gia tăng trong những ngày đầu hè. Nhiều trường hợp có diễn biến phức tạp, đe dọa gây ra các biến chứng về thần kinh và tim mạch ở trẻ nhỏ. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột, thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71) gây nên.
Trong các chủng gây bệnh, EV71 là tác nhân chính dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim hay phù phổi cấp. Bệnh có đặc tính lây lan nhanh qua tiếp xúc trực tiếp hoặc đường tiêu hóa. Do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ em dưới 5 tuổi trở thành đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
Khoa Nhi của bệnh viện vừa tiếp nhận bệnh nhi N.M.C (12 tháng tuổi) nhập viện với triệu chứng sốt 39,3 độ C kèm ho khan và nôn. Trẻ xuất hiện các nốt mụn nước rải rác ở lòng bàn tay và bàn chân. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi mắc tay chân miệng độ 2A với nguy cơ biến chứng tuần hoàn nếu không được theo dõi sát sao.
Quá trình điều trị bao gồm việc theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn qua monitor và xử trí y tế kịp thời. Trẻ được cách ly tại buồng bệnh truyền nhiễm riêng biệt để đảm bảo kiểm soát nhiễm khuẩn và tránh lây nhiễm chéo. Nhờ môi trường chăm sóc rộng thoáng và điều trị đúng hướng, tình trạng sức khỏe của trẻ hiện đã ổn định.
Bệnh thường trải qua ba giai đoạn gồm ủ bệnh (3-7 ngày), khởi phát (1-2 ngày) với triệu chứng sốt nhẹ, mệt mỏi và toàn phát (3-10 ngày). Ở giai đoạn toàn phát, trẻ sẽ xuất hiện các vết loét đau đớn ở miệng, lưỡi cùng phỏng nước tại lòng bàn tay, bàn chân, mông. Tình trạng này thường khiến trẻ bỏ ăn và chảy nhiều nước bọt.
Thạc sĩ Lê Minh Ngọc, Điều dưỡng trưởng Khoa Nhi, cho hay bệnh được phân chia thành 4 cấp độ để xác định hướng xử lý. Độ 1 chỉ gồm phát ban hoặc loét miệng, trong khi độ 2A bắt đầu có triệu chứng giật mình và sốt cao. Khi chuyển sang độ 2B, trẻ có biểu hiện ngủ gà, mạch nhanh và run chi.
Tại độ 3, bệnh nhân xuất hiện biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch với biểu hiện thở gấp, vã mồ hôi. Nguy hiểm nhất là độ 4 khi trẻ rơi vào trạng thái sốc, ngưng thở và có nguy cơ tử vong rất cao. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý dấu hiệu giật mình chới với khi nằm vì đây là cảnh báo sớm của biến chứng thần kinh.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo gia đình và người chăm sóc cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng thường xuyên. Trẻ cần được tắm rửa hàng ngày, súc miệng bằng nước muối sinh lý và mặc quần áo thoáng mát. Chế độ dinh dưỡng nên ưu tiên thức ăn lỏng, dễ tiêu, chia nhỏ bữa và tránh các món cay nóng gây đau vết loét.
Nhiều phụ huynh có tâm lý chủ quan, đợi mọc phỏng nước rõ rệt mới đưa trẻ đi khám, trong khi chủng EV71 có thể tiến triển rất nhanh. Bác sĩ nhấn mạnh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu có dấu hiệu sốt cao liên tục không hạ, nôn nhiều hoặc đi đứng loạng choạng. Các biểu hiện như khó thở và tim đập nhanh cũng yêu cầu sự can thiệp y tế tức thì.

