Nhiều quy định mới về thuế giá trị gia tăng sẽ chính thức được áp dụng từ tháng 6/2026, doanh nghiệp cần sớm cập nhật để bảo đảm thực hiện đúng quy định.
Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng chính thức có hiệu lực từ ngày 20/06/2026, với nhiều nội dung mới đáng chú ý.
Điều 1 và Điều 2 Nghị định 144/2026/NĐ-CP đã bổ sung các sản phẩm, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng vào các khoản của Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, gồm những nội dung sau:
- Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học và các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người; bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng cùng các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác.
- Bảo hiểm đối với tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp cho hoạt động đánh bắt thủy sản.
- Tái bảo hiểm theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm; bảo hiểm đối với các công trình, thiết bị dầu khí, tàu chứa dầu mang quốc tịch nước ngoài do nhà thầu dầu khí hoặc nhà thầu phụ nước ngoài thuê để hoạt động tại vùng biển Việt Nam, cũng như vùng biển chồng lấn mà Việt Nam và các quốc gia có bờ biển tiếp liền hoặc đối diện đã thỏa thuận đặt dưới chế độ khai thác chung.
- Doanh thu hoa hồng môi giới từ dịch vụ bảo hiểm thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.
Đây là các quy định mới tại Điều 3 Nghị định 144/2026/NĐ-CP, được bổ sung vào khoản 2 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, theo đó hướng dẫn về thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa trong một số trường hợp đặc thù như sau:
Doanh thu của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xác định theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng.
Doanh thu từ hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán được xác định theo quy định của pháp luật về chứng khoán; doanh thu từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm được xác định theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm.
Doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng theo quy định tại khoản này bao gồm cả doanh thu của hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng, nếu có.
Điều 4 Nghị định 144/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua trả chậm, trả góp tại điểm g khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP như sau:
Đối với hàng hóa, dịch vụ mua theo hình thức trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để thực hiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, nếu cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào đã được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng.
Trường hợp sau khi điều chỉnh, cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì được kê khai, khấu trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Danh mục tại Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP bị bãi bỏ.
Từ ngày 20/6/2026, áp dụng Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 144/2026/NĐ-CP để quy định về các sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác và các sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác theo định hướng của Nhà nước về việc không khuyến khích xuất khẩu, hạn chế xuất khẩu các tài nguyên, khoáng sản thô không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng.
Trên đây là các chính sách mới về thuế có hiệu lực trong tháng 6/2026.
