Nghị định 98/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em chính thức có hiệu lực từ ngày 16/5, thay thế Nghị định 130/2021 với nhiều quy định mới đáng chú ý.
Một trong những điểm nổi bật của nghị định lần này là bổ sung riêng nhóm hành vi vi phạm liên quan đến việc khai thác hình ảnh, thông tin trẻ em trên môi trường mạng.
Theo đó, hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo nội dung phản cảm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ hoặc nhằm mục đích trục lợi sẽ bị xử phạt từ 40-50 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nghị định cũng quy định phạt từ 20-30 triệu đồng đối với hành vi bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến học tập, vui chơi và sự phát triển của trẻ.
Đối với các hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; sử dụng trẻ em để xin ăn; lôi kéo, dụ dỗ trẻ lao động trái quy định hoặc tham gia các hoạt động bóc lột trẻ em, mức xử phạt được nâng lên 30-40 triệu đồng.
Ngoài xử phạt hành chính, nghị định mới còn bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp, buộc chi trả chi phí khám chữa bệnh nếu gây tổn hại sức khỏe cho trẻ em.
Đáng chú ý, Nghị định 98 cũng mở rộng xử lý đối với các hành vi xâm phạm đời sống riêng tư của trẻ em như đăng tải trái phép hình ảnh, clip, tiết lộ hồ sơ học tập, bệnh án hoặc thông tin cá nhân của trẻ trên mạng xã hội.
Các dữ liệu điện tử như clip, hình ảnh, livestream… cũng được công nhận là căn cứ để xử phạt vi phạm hành chính bằng phương thức điện tử.
Bên cạnh lĩnh vực trẻ em, nghị định mới còn siết chặt các hành vi vi phạm liên quan cứu trợ xã hội như tráo đổi hàng cứu trợ, phân phát sai đối tượng, chiếm dụng tiền cứu trợ hoặc lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để trục lợi chính sách hỗ trợ.
Ngoài ra, nhiều hành vi liên quan người khuyết tật, nạn nhân mua bán người và các cơ sở trợ giúp xã hội cũng được bổ sung hoặc nâng mức xử phạt.
Theo quy định, mức phạt tối đa trong lĩnh vực bảo trợ xã hội và trẻ em là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức.
