Tin tứcBộ Tư pháp đã công bố và tổ chức thẩm định Dự thảo hồ sơ chính sách Luật xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Đề xuất bổ sung 4 nhóm biện pháp cưỡng chế
Nhằm hoàn thiện các quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Bộ Công an đề xuất sửa đổi và bổ sung nhiều nội dung. Trong đó, biện pháp kê biên tài sản sẽ được điều chỉnh theo hướng kê biên tài sản để đấu giá mà không cần yêu cầu giá trị tài sản phải tương ứng với số tiền phạt.
Bên cạnh đó, Bộ Công an còn đề xuất bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt khác như:
(i) Tạm ngừng xuất cảnh đối với cá nhân và người đứng đầu tổ chức chưa hoàn tất nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
(ii) Niêm phong trụ sở, địa điểm, hoặc một bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
(iii) Ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
(iv) Tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe, và cấp giấy phép lái xe.
Theo báo cáo tác động của Bộ Công an, trên thực tế, nhiều cá nhân và người đứng đầu tổ chức đã lợi dụng việc xuất cảnh để né tránh nghĩa vụ thi hành quyết định xử phạt, gây khó khăn trong việc thu hồi tiền phạt. Do đó, đề xuất này nhằm ngăn ngừa hành vi trốn tránh nghĩa vụ và đảm bảo pháp luật được thực thi nghiêm minh.
Việc yêu cầu niêm phong trụ sở hay các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhằm tăng áp lực để các tổ chức, cá nhân chấp hành quyết định xử phạt nhanh chóng, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và duy trì trật tự trong kinh doanh.
Biện pháp ngừng cung cấp điện, nước được đề xuất nhằm thúc đẩy sự chấp hành pháp luật, bởi điện, nước là điều kiện cần thiết cho hoạt động sinh hoạt và sản xuất. Điều này sẽ nâng cao tính răn đe và ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân.
Tương tự, các phương tiện giao thông và giấy phép lái xe là điều kiện bắt buộc để tham gia giao thông, nên việc tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe, cấp giấy phép lái xe cũng cần thiết để nâng cao tính răn đe và duy trì trật tự, an toàn giao thông.
Báo cáo tác động của Bộ Công an nhấn mạnh rằng việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế có thể ảnh hưởng đến quyền con người, quyền công dân và do đó cần quy định cụ thể về điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng các biện pháp cưỡng chế.
Các bộ, ngành nói gì?
Nhiều bộ, ngành đề xuất cơ quan soạn thảo nên xem xét lại. Bộ Công Thương lưu ý rằng luật về xử lý vi phạm không chỉ mang tính răn đe mà còn có tính giáo dục. Các biện pháp này có thể ảnh hưởng đến “quyền tự do đi lại, ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước” quy định tại Điều 23 Hiến pháp năm 2013.
Bộ Tư pháp cũng đề nghị cân nhắc bổ sung biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước do điều này có thể vi phạm chỉ đạo của Bộ Chính trị về nội dung “Công tác xây dựng pháp luật phải phát huy dân chủ, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân; bảo đảm sự cân đối, hợp lý giữa mức độ hạn chế quyền với lợi ích chính đáng đạt được” tại Nghị quyết số 66.
Biện pháp này cũng không được Quốc hội thông qua vào năm 2020 vì có nguy cơ xâm phạm quyền con người và ảnh hưởng đến toàn bộ cá nhân, tổ chức đang sử dụng dịch vụ.
Quan hệ cung cấp điện, nước dựa trên hợp đồng dân sự, và việc không chấp hành quyết định xử phạt không đồng nghĩa với vi phạm hợp đồng do đó, nhà cung cấp không có căn cứ pháp lý để đơn phương chấm dứt hoặc tạm ngừng thực hiện hợp đồng.
Ngoài ra, ngừng cung cấp điện, nước có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh tế. Quyết định này không được chấp nhận vì không đảm bảo hiệu quả tương xứng và đi ngược lại chủ trương hỗ trợ doanh nghiệp.
Bộ Tư pháp cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu xây dựng chính sách về quy định biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính thay thế biện pháp cưỡng chế để có cơ sở xử lý kịp thời các vi phạm hành chính khi chưa có hậu quả, hạn chế thiệt hại xảy ra.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định rằng biện pháp cưỡng chế nhằm buộc đối tượng xử phạt thực hiện quyết định khi không tự nguyện.
VCCI cho rằng các biện pháp hiện nay như khấu trừ thu nhập; kê biên tài sản... vẫn đảm bảo đối tượng vi phạm có thể tiếp tục sinh hoạt và sản xuất, trong khi các biện pháp đề xuất có thể khiến doanh nghiệp ngừng hoạt động, dẫn tới giải thể hoặc phá sản, ảnh hưởng rất lớn đến doanh nghiệp cũng như người lao động trong doanh nghiệp.