Tin tứcNgày 15/3 tới đây, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân thông qua việc trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho mình trong các cơ quan quyền lực nhà nước. Trong quá trình chuẩn bị bầu cử, nhiều cử tri vẫn băn khoăn về một số quy định pháp luật liên quan đến việc bỏ phiếu, như có được nhờ người khác bỏ phiếu thay hay không.
Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025), cử tri phải tự mình đi bầu cử và không được nhờ người khác bầu cử thay. Đây là nguyên tắc nhằm bảo đảm tính trực tiếp và bí mật của việc bỏ phiếu. Mỗi cử tri chỉ được bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với từng cấp chính quyền.
Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp đặc biệt được hỗ trợ khi bỏ phiếu. Cụ thể, nếu cử tri không thể tự viết phiếu bầu thì có thể nhờ người khác viết hộ, nhưng việc viết hộ phải thực hiện đúng theo ý chí của cử tri và cử tri vẫn phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu. Người viết hộ phải ghi trung thực ý kiến của cử tri và bảo đảm bí mật lá phiếu.
Trong trường hợp cử tri khuyết tật, già yếu hoặc vì lý do sức khỏe không thể tự bỏ phiếu vào hòm phiếu, họ có thể nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu theo sự hướng dẫn của mình. Quy định này nhằm tạo điều kiện để những người gặp khó khăn vẫn có thể thực hiện quyền bầu cử của công dân.
Ngoài ra, đối với cử tri ốm đau, già yếu hoặc khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến nơi ở hoặc nơi điều trị để cử tri nhận phiếu và thực hiện việc bầu cử. Hình thức này cũng được áp dụng với một số trường hợp đặc biệt như cử tri đang bị tạm giam hoặc đang ở cơ sở giáo dục, cơ sở cai nghiện bắt buộc nếu nơi đó không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng.
Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định rõ việc xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình bỏ phiếu. Nếu cử tri viết hỏng phiếu bầu, họ có quyền đề nghị Tổ bầu cử đổi phiếu khác. Phiếu viết hỏng sẽ được thu hồi và niêm phong, sau đó cử tri được phát phiếu mới để tiếp tục thực hiện quyền bầu cử của mình.
Như vậy, theo quy định của pháp luật, cử tri không được nhờ người khác bỏ phiếu thay, trừ một số trường hợp đặc biệt được phép hỗ trợ nhằm bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều có thể thực hiện quyền bầu cử. Những quy định này góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công khai và đúng pháp luật.