Tin tứcTừ ngày 1/4/2026, Nghị định số 59/2026 ra mắt, đưa vào áp dụng nhiều quy định mới liên quan đến việc trục xuất, tạm giữ, áp giải và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật trong lãnh thổ Việt Nam.
Đầu tiên, điều bổ sung trong khoản 3 Điều 3 của Nghị định 59/2026 là việc cho phép thực hiện các thủ tục liên quan đến trục xuất, tạm giữ, áp giải và quản lý người nước ngoài vi phạm trên môi trường điện tử. Điều này sẽ cho phép các cơ quan thẩm quyền tiến hành toàn bộ hoặc một phần quy trình xử lý thông qua hệ thống điện tử; bao gồm cả việc lập hồ sơ, trao đổi thông tin và ban hành quyết định.
Điểm khác biệt so với Nghị định 142/2021/NĐ-CP là nó chưa đề cập đến việc triển khai thủ tục trên môi trường điện tử.
Tiếp sau, Nghị định 59/2026 còn bổ sung nguyên tắc quan trọng trong việc bảo đảm bình đẳng giới và quyền của phụ nữ và trẻ em. Quy định này không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ sự sống và sức khỏe mà còn nhấn mạnh đến các nhóm người yếu thế như phụ nữ và trẻ em.
Điểm cải tiến thứ ba của Nghị định 59/2026 là việc mở rộng quyền của người bị trục xuất. Theo đó, họ có quyền liên hệ với cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự của nước mình cũng như được đề nghị xem xét lại quyết định trục xuất.
Nghị định mới còn làm rõ hơn về trình tự lập hồ sơ đề nghị trục xuất, khi cơ quan phát hiện vi phạm phải lập biên bản, hoàn thiện hồ sơ và gửi đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, quyết định trục xuất.
Nghị định mới cũng đề cập rõ thẩm quyền ra quyết định trục xuất, bao gồm Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Giám đốc Công an cấp tỉnh và Cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập cảnh. Nghị định cũ không xác định rõ danh sách thẩm quyền.
Một điểm mới nữa là việc bổ sung trường hợp thi hành ngay quyết định trục xuất; khi người vi phạm không có khả năng nộp phạt, quyết định trục xuất có thể được thi hành ngay.
Nghị định mới rèn rãi các trường hợp có thể được hoãn trục xuất. Cụ thể, những người đang là bị can, bị cáo hoặc đương sự trong vụ án; đang chịu ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh; hoặc nước tiếp nhận chưa đồng ý đều có thể được hoãn trục xuất.
Thẩm quyền áp dụng biện pháp quản lý cũng được làm rõ. Người có thẩm quyền ra quyết định trục xuất cũng sẽ quyết định áp dụng biện pháp quản lý.
Nghị định mới còn yêu cầu hồ sơ truyền đến cơ sở lưu trú phải đi kèm với "quyết định áp dụng biện pháp quản lý và tài liệu tóm tắt về nhân thân, hành vi vi phạm" khi chỉ định nơi ở.
Một điểm thú vị của Nghị định mới là bổ sung quyền tiếp cận luật sư và trợ giúp pháp lý cho người bị tạm giữ.
Nghị định mới còn nâng tiêu chuẩn ăn uống cho người bị tạm giữ, kéo theo sự tăng lượng thịt lên 0,2 kg/ngày và 2 lít nước/ngày.
Cuối cùng, nghị định mới đưa ra quy định rằng người chưa thành niên phải được bố trí tạm giữ riêng, tách biệt với người đã trưởng thành.
Tổng cộng, có 12 điểm mới sẽ có hiệu lực trong việc trục xuất người nước ngoài vi phạm pháp luật tại Việt Nam từ ngày 1/4/2026.