Tin tứcTheo số liệu từ Cục Thống kê - Bộ Tài chính, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 445 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 216 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này được đánh giá là tín hiệu tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều bất ổn, đặc biệt là những tác động từ xung đột tại Trung Đông và xu hướng gia tăng các rào cản thương mại.
Xuất khẩu tiếp tục bứt phá - Ảnh: TNO
Đáng chú ý, lĩnh vực nông, lâm, thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nhờ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành trong 5 tháng đầu năm đạt hơn 30,6 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, kết quả này tạo động lực để ngành phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 3,7% và hướng tới mức 4% trong năm nay. Bộ đã xây dựng kịch bản tăng trưởng chi tiết theo từng tháng, từng quý, đồng thời giao trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị và lĩnh vực phụ trách nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện các mục tiêu đề ra.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp và môi trường cũng nhận định những tháng cuối năm sẽ còn nhiều thách thức khi nhu cầu tại các thị trường lớn có thể biến động, trong khi các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe. Bên cạnh đó là những tác động khó lường từ chính sách thuế đối ứng của Mỹ cũng như diễn biến địa chính trị trên thế giới.
Đối với ngành dệt may, Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm ước đạt gần 17,8 tỷ USD, tăng 0,6% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù vẫn duy trì được mức tăng trưởng dương, nhưng kết quả này còn thấp so với yêu cầu để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu cả năm.
Theo các doanh nghiệp trong ngành, khó khăn hiện nay không chỉ nằm ở số lượng đơn hàng mà còn ở chất lượng đơn hàng, chi phí sản xuất và biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp. Cùng với đó là những rủi ro từ chính sách thuế quan của Mỹ, căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn và biến động của giá nguyên liệu, chi phí logistics.
Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu từ 48 đến 49 tỷ USD trong năm 2026, ngành dệt may cần đạt thêm khoảng 30 đến 31 tỷ USD trong 7 tháng còn lại của năm. Đây được xem là nhiệm vụ không dễ dàng khi thị trường thế giới vẫn đang tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định.
Trước những khó khăn đó, Hiệp hội Dệt may Việt Nam kiến nghị Ngân hàng Nhà nước sớm ban hành hướng dẫn cho phép doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được chuyển ngoại tệ phục vụ hoạt động gia công quốc tế, đồng thời đề xuất nghiên cứu hoàn thiện chính sách hải quan và thuế đối với hoạt động thuê gia công ở nước ngoài để phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất.
Theo Nghị quyết 01 của Chính phủ, mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu năm 2026 là từ 15 đến 16%, tương ứng tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 546 đến 550 tỷ USD. Để hoàn thành mục tiêu này, các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp cần tăng cường phối hợp, nâng cao năng lực dự báo và chủ động thích ứng với những biến động của kinh tế thế giới.
Các chuyên gia cũng cho rằng Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu chiến lược của Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và các tiêu chuẩn nhập khẩu liên tục được nâng cao, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần duy trì thị phần mà còn phải nâng cao năng lực tuân thủ, minh bạch chuỗi cung ứng và bảo đảm chất lượng sản phẩm.
Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới sẽ không còn chỉ dựa vào giá thành hay năng lực sản xuất, mà phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và giao hàng ổn định.
Trong khi đó, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú nhận định cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam hiện vẫn chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp với giá trị gia tăng chưa cao. Việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới còn nhiều dư địa, trong khi chi phí logistics và tỷ lệ nội địa hóa vẫn là những hạn chế cần sớm khắc phục.
Thời gian tới, Cục Xúc tiến thương mại sẽ tăng cường phối hợp với các hiệp hội ngành hàng, địa phương và hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để triển khai các chương trình xúc tiến thương mại chuyên sâu tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN, Ấn Độ, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh. Đồng thời, đẩy mạnh cung cấp thông tin thị trường, kết nối doanh nghiệp, quảng bá sản phẩm và hỗ trợ xây dựng thương hiệu nhằm tạo động lực mới cho tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.