Tin tứcXu hướng “Ăn sạch – Uống sạch – Sống khỏe”, nhu cầu về truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin sản phẩm, tiêu dùng xanh gắn với bảo vệ môi trường, bảo vệ hệ sinh thái xanh và phúc lợi động vật, ưu tiên thực phẩm tự nhiên, ít qua chế biến, thực phẩm hữu cơ kết hợp bổ sung dinh dưỡng, cũng như xu hướng sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm Hữu cơ đã tạo cơ hội quan trọng đối với ngành nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, khả năng phát triển các sản phẩm có tính khác biệt và tiềm năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản hữu cơ toàn cầu, cũng như tận dụng cơ hội của các FTA thế hệ mới mà Việt Nam tham gia ký kết.
Trong những năm gần đây, thị trường thực phẩm hữu cơ toàn cầu tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng tích cực và cho thấy người tiêu dùng đã thực sự nhận thức rõ tầm quan trọng của sản phẩm hữu cơ, đồng thời thực sự quan tâm sâu đến bảo vệ sức khỏe cũng như an toàn thực phẩm.
Theo báo cáo The World of Organic Agriculture 2025, quy mô thị trường thực phẩm hữu cơ toàn cầu năm 2023 đã đạt khoảng 136,4 tỷ euro, tăng mạnh so với mức 15,1 tỷ Euro vào năm 2000; đồng thời diện tích đất nông nghiệp hữu cơ trên toàn thế giới đã đạt 98,9 triệu ha, phản ánh sự mở rộng liên tục của ngành nông nghiệp hữu cơ trên phạm vi toàn cầu.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường thực phẩm hữu cơ trên phạm vi toàn cầu cho thấy đây không còn là một phân khúc tiêu dùng ngách mà đang dần trở thành xu hướng chủ đạo tại nhiều nền kinh tế phát triển. Điều này mở ra nhiều cơ hội cho các quốc gia có lợi thế về sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là những quốc gia sở hữu nguồn nguyên liệu tự nhiên phong phú, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nông sản hữu cơ quốc tế.
Theo ông Đỗ Việt Hà - Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam, đối với Việt Nam, đây là thời điểm thuận lợi để đầu tư, phát triển phát triển ngành nông nghiệp hữu cơ theo hướng bền vững và có giá trị gia tăng cao. Bằng việc đầu tư vào quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận quốc tế, các sản phẩm hữu cơ của Việt Nam không chỉ có tiềm năng mở rộng thị phần trong nước mà còn có nhiều cơ hội tiếp cận các thị trường khó tính như Châu Âu và Hoa Kỳ, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị thương hiệu nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
“Hiện nay sự lựa chọn về sử dụng sản phẩm nông nghiệp theo hướng có giá trị cao hơn và có chất lượng cao hơn, không phải là ngon hay rẻ nữa mà là người ta lựa chọn các sản phẩm có giá trị cân đối về dinh dưỡng cũng như an toàn về vi sinh, làm sao cho đảm bảo sức khỏe của chúng ta theo hai yếu tố: Một là yếu tố ít độc tố và nhiều chất khoáng và dinh dưỡng, thì nền nông nghiệp hữu cơ đáp ứng được việc này,” ông Đỗ Việt Hà chia sẻ.
Ngày nay truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch đã trở thành những yếu tố quan trọng trong quyết định mua thực phẩm của không ít người tiêu dùng trong nước và đây là điều hiển nhiên tại các nước Châu Âu và Hoa Kỳ.
So với các sản phẩm thông thường, sản phẩm hữu cơ thường có hệ thống truy xuất rõ ràng hơn, từ khâu canh tác, thu hoạch, chế biến đến phân phối ra thị trường. Bên cạnh yếu tố chất lượng, người tiêu dùng còn ưu tiên những sản phẩm có thông tin thành phần rõ ràng, nhãn mác minh bạch và chứng nhận dễ nhận diện trên bao bì, cũng như việc tra cứu thông tin sản phẩm qua mã QR là tiêu chí đánh giá độ uy tín của sản phẩm.
Ngoài ra, các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế như USDA Organic và EU Organic yêu cầu quy trình kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng nhằm đảm bảo tính toàn vẹn, an toàn và minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Những tiêu chí này góp phần giải quyết các mối quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng đối với thực phẩm: Truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn rõ ràng, chứng nhận quốc tế. Do đó, "niềm tin của người tiêu dùng" ngày càng trở thành yếu tố quan trọng thúc đẩy quyết định mua hàng.
Bà Trần Như Ánh - Văn phòng Đại diện Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam tại TPHCM cho biết: Hiện tại xu hướng của những người tiêu dùng họ đang quan tâm đến những sản phẩm về thực phẩm sạch, thực phẩm hữu cơ. Ngoài xu hướng là ăn sạch, uống sạch và sống khỏe thì người tiêu dùng cũng rất quan tâm về truy xuất nguồn gốc minh bạch và mọi người cũng có thể thấy những chương trình về blockchain hiện tại đã được Chính phủ thúc đẩy rất nhiều. Ngoài ra, tiêu dùng xanh, tiêu dùng bền vững và khái niệm về ESG cũng đã được đẩy lên cao rất nhiều.
"Một xu hướng mà mình nghĩ rằng nó cũng rất là "trend" hiện nay, đó chính là xu hướng thực phẩm tự nhiên và ít chế biến”, bà Trần Như Ánh nói.
Việt Nam sở hữu điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển nông nghiệp hữu cơ và các sản phẩm nông nghiệp có giá trị cao. Với vị trí nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, hệ sinh thái đa dạng cùng sự phân hóa rõ rệt giữa các vùng sinh thái, Việt Nam có khả năng canh tác quanh năm, nhiều nhóm cây nhiệt đới, cận nhiệt và dược liệu đặc sản. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các chuỗi sản phẩm hữu có đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường thế giới, đặc biệt là Châu Âu và Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Đình Ngãi - Giám đốc công ty TNHH Trà Vinh Farm, để khởi nghiệp và sản xuất hữu cơ thành công và bền vững thì việc lựa chọn đúng sản phẩm chuỗi ngay từ đầu đóng vai trò quyết định sự thành công của chuỗi lâu dài.
"Cách của SockFarm làm từ những ngày đầu là xác định chuỗi giá trị và bắt đầu từ chuỗi giá trị này thì mình mới xác định được là mình sẽ chọn cây gì, con gì, hoặc là quả gì để mình làm. Vì việc xác định được chuỗi giá trị đúng, nó giúp cho mình đi rất xa và mình có thể đi được bền vững hơn", ông Phạm Đình Ngãi nói.
Cùng với xu hướng tiêu dùng thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững tại nhiều nước trên thế giới, nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ trên thế giới đang tiếp tục gia tăng. Khi mức tiêu dùng nội địa tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng sản xuất trong nước, nhiều quốc gia phát triển buộc phải mở rộng nguồn cung từ các thị trường bên ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng. Đây là cơ hội đáng kể cho các quốc gia có lợi thế về nông nghiệp nhiệt đới và nguồn nguyên liệu tự nhiên như Việt Nam.
Do vậy, nắm bắt xu thế hiện đại và sản xuất đúng hướng sẽ giúp nông nghiệp Việt Nam ngày càng có cơ hội tốt hơn để đến với các thị trường khó tính, dần khẳng định vị thế nông sản của mình trên thị trường quốc tế.