Tin tứcTrong bối cảnh kinh tế toàn cầu hướng tới phát triển bền vững, đầu tư tác động đang trở thành xu hướng quan trọng khi kết hợp giữa hiệu quả tài chính và các giá trị xã hội, môi trường. TPHCM sẵn sàng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này để nâng cao năng lực về vốn cho doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Dù có nhiều tiềm năng, hệ sinh thái doanh nghiệp tạo tác động tại Việt Nam, vẫn đang đối mặt nhiều rào cản, đặc biệt là vấn đề tiếp cận tài chính. Khoảng 62% nhu cầu vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam chưa được đáp ứng, tương đương khoảng trống tín dụng lên tới 24 tỷ USD mỗi năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ các yêu cầu khắt khe về tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng hạn chế và năng lực quản trị của nhiều doanh nghiệp còn chưa đáp ứng tiêu chuẩn của nhà đầu tư quốc tế.
Bà Nguyễn Kim Thanh, Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật, Kim Delta Việt Nam cho biết, “Đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp hiện nay rất khó, do biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan diễn ra rất khó lường. Doanh nghiệp muốn tìm một mô hình vừa thích ứng vừa giúp cho những người ở nông thôn ĐBSCL có thể tạo ra mô hình kinh doanh trong hoàn cảnh mới này. Bản thân doanh nghiệp nhìn nhận được hạn chế của mình và sẵn sàng học hỏi để trả lời được hết những yêu cầu của nhà đầu tư, đây sẽ là cách để mình nâng cao năng lực, tự nâng cấp để có thể đáp ứng được các yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế”.
Trong bức tranh khu vực, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường hấp dẫn nhất đối với nhà đầu tư tác động. Giai đoạn 2020- 2022, Việt Nam thu hút khoảng 2 tỷ USD vốn đầu tư tác động, chiếm gần 30% tổng vốn của khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đạt khoảng 8,02% trong năm 2025. Khi tiến tới nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao, các nguồn vốn hỗ trợ truyền thống như ODA đang dần thu hẹp. Điều này đặt ra yêu cầu phải chuyển dịch sang các mô hình tài chính mới, trong đó có tài chính hỗn hợp, dòng đầu tư từ nước ngoài và cơ chế huy động vốn tư nhân. Mô hình Trung tâm tài chính quốc tế được nhiều doanh nghiệp kỳ vọng sẽ là một kênh huy động vốn hiệu quả.
Bà Văn Phạm, CEO Công ty Emmay chia sẻ, “Có những trung tâm tài chính đã hoạt động trước mình rất nhiều năm rồi, như ở Hồng Kông, Singapore… đa số các công ty khởi nghiệp đều có mục tiêu mở doanh nghiệp tại đây, để có thể hưởng được các nguốn vốn dồi dào từ khắp nơi trên thế giới đổ về. Do đó, Trung tâm tài chính quốc tế tại thành phố Hồ Chí Minh cũng được kỳ vọng sẽ giúp cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam như thế. Tuy nhiên, việc các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn này như thế nào, độ chuẩn bị sẵn sàng để có thể nhận nguồn vốn đầu tư về thế nào thì vẫn là sự chuẩn bị về kiến thức, kế hoạch của từng doanh nghiệp”.
Nguồn vốn thường đi kèm với sự đổi mới sáng tạo, công nghệ và thương mại. Để tối đa hóa các tác động, cần cũng cố các chuỗi giá trị và liên kết thị trường, để các khoản đầu tư mới tạo ra cơ hội thương mại song phương cho các nhà sản xuất và nhà đầu tư. Việc đầu tư vào doanh nghiệp tạo tác động xã hội, đặc biệt là các đơn vị do phụ nữ làm chủ hoặc hướng tới phụ nữ, sẽ giúp kết nối các doanh nghiệp quy mô nhỏ vào chuỗi giá trị toàn cầu và mở ra những thị trường mới. Ông Đinh Ngọc Bảo, Giám đốc Ban Thị trường vốn quốc tế, Công ty Tài chính tổng hợp cổ phần điện lực EVF bày tỏ quan điểm, “Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam chắc chắn sẽ là nền tảng vững chắc để kết nối được nhiều nhà đầu tư vào thị trường Việt Nam. Chúng ta có dân số trẻ, sự sáng tạo, lao động chăm chỉ… đây chính là thế mạnh và hiện các nhà đầu tư biết đều đó, thật sự họ đang rất quan tâm đến thị trường Việt Nam. Và ở EVF, chúng tôi đã có các sản phẩm phục vụ riêng cho nhu cầu phát triển năng lượng tái tạo, tài trợ cấp vốn cho doanh nghiệp có nữ là chủ”.
Bên cạnh các nguồn vốn đầu tư truyền thống, các mô hình tài chính mới, trong đó có đầu tư tác động, đang mở ra thêm nhiều cơ hội để kết nối nguồn lực quốc tế với các doanh nghiệp có định hướng phát triển bền vững, có trách nhiệm xã hội và có khát vọng tạo ra giá trị dài hạn. Tại Diễn đàn “Kết nối đầu tư tác động: Nguồn vốn cho tăng trưởng” diễn ra mới đây, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch UBND TPHCM khẳng định, “Thành phố Hồ Chí Minh luôn hoan nghênh và khuyến khích các sáng kiến hợp tác giữa các tổ chức tài chính, các nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Thành phố cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để các ý tưởng hợp tác có thể được cụ thể hóa thành các chương trình, dự án và kết quả thiết thực trong thời gian tới”.
Đầu tư tác động là chiến lược sử dụng vốn nhằm tạo ra các tác động tích cực, đo lường được cho xã hội hoặc môi trường, song song với việc tìm kiếm lợi nhuận tài chính. Hình thức này nhằm vào các dự án bền vững như năng lượng sạch, giáo dục, y tế, giúp giải quyết các vấn đề cộng đồng. Trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới đang đẩy mạnh các mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bao trùm, thì đây là hướng tiếp cận phù hợp với xu thế phát triển hiện nay.
