Tin tứcNgười dân quan tâm hơn đến lập kế hoạch tài chính và bảo vệ gia đình
Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) vừa công bố Báo cáo nghiên cứu dư luận xã hội và chính sách tiếp cận cộng đồng trong bảo hiểm nhân thọ, ghi nhận xu hướng người dân ngày càng chú trọng lập kế hoạch tài chính, bảo vệ gia đình và chuẩn bị cho các rủi ro dài hạn.
Bảo hiểm nhân thọ được nhìn nhận rộng rãi là giải pháp tài chính quan trọng - Ảnh: IAV
Nghiên cứu do IFM Research thực hiện trong năm 2025 với 1.265 người tham gia khảo sát tại Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ, bao phủ cả khu vực thành thị và nông thôn.
Ông Nguyễn Phong Cầm, Phó Tổng thư ký IAV, cho biết đây là lần đầu tiên sau hơn 30 năm hình thành và phát triển, ngành bảo hiểm nhân thọ Việt Nam cùng thực hiện một nghiên cứu độc lập nhằm đo lường nhận thức, hành vi và nhu cầu của người dân đối với lĩnh vực này.
Kết quả khảo sát cho thấy 89% người tham gia đánh giá bảo hiểm nhân thọ là thiết yếu trong cuộc sống. Tỷ lệ này đạt 91% ở nhóm đang sở hữu hợp đồng bảo hiểm, 86% ở nhóm chưa tham gia và 91% ở nhóm từng sở hữu bảo hiểm.
Bảo vệ rủi ro và ổn định tài chính - Ảnh: IFM Research
Ngoài ra, 58% người tham gia tự đánh giá có mức độ hiểu biết cao về bảo hiểm nhân thọ. Mức độ hiểu biết khá đồng đều giữa các nhóm tuổi, dao động 57-59%.
Các lý do chính khiến người dân đánh giá bảo hiểm nhân thọ cần thiết chủ yếu gắn với nhu cầu bảo vệ trước rủi ro bệnh tật, tai nạn, tử vong (57%) và đảm bảo ổn định tài chính cho gia đình (45%).
Tư duy tài chính vẫn thiên về “phòng vệ”
Dù đánh giá tích cực về vai trò bảo hiểm, khoảng cách giữa nhận thức và hành động vẫn khá lớn.
Khảo sát cho thấy khi đối mặt với biến cố tài chính, đa số người dân vẫn lựa chọn sử dụng tiền tiết kiệm (67%), cắt giảm chi tiêu (53%) hoặc tìm thêm nguồn thu nhập (39%).
Điều này phản ánh bảo hiểm nhân thọ hiện vẫn được xem là lớp bảo vệ bổ sung thay vì công cụ quản trị rủi ro cốt lõi trong chiến lược tài chính cá nhân.
Ông Ralf Matthaes, Giám đốc điều hành IFM Research, nhận định hành vi tài chính của người Việt hiện vẫn mang tính phòng vệ là chủ đạo.
Mặc dù nhu cầu và mức độ quan tâm đối với bảo hiểm ở mức cao, tỷ lệ sở hữu thực tế vẫn thấp hơn kỳ vọng.
Theo nghiên cứu, động lực tham gia bảo hiểm chủ yếu đến từ nhu cầu bảo vệ rủi ro, chi trả chi phí y tế và tiết kiệm an toàn; trong khi yếu tố đầu tư ít được coi trọng.
Đối với người đã tham gia bảo hiểm nhân thọ, các tiêu chí được quan tâm nhiều nhất gồm mức phí phù hợp, uy tín doanh nghiệp, quyền lợi minh bạch, mức chi trả hợp lý và quy trình bồi thường nhanh.
Tuy nhiên, nhiều rào cản vẫn khiến quyết định mua bảo hiểm bị trì hoãn như thời gian đóng phí dài, ưu tiên các kênh tiết kiệm hoặc đầu tư khác, khó khăn tài chính và chưa thấy nhu cầu cấp thiết. Với nhóm 22-29 tuổi, thiếu tư vấn phù hợp là trở ngại lớn nhất.
Áp lực tài chính cũng là nguyên nhân quan trọng khiến việc duy trì hợp đồng dài hạn gặp khó khăn.
Mức phí trung bình khoảng 1,8 triệu đồng/tháng, tương đương 22 triệu đồng/năm, được xem là khá lớn trong bối cảnh thu nhập còn biến động.
Nhu cầu bảo hiểm còn lớn, nhưng thị trường phải thay đổi cách tiếp cận
Kết quả nghiên cứu cho thấy hành vi tài chính thay đổi theo từng giai đoạn cuộc sống.
Nhóm dưới 30 tuổi ưu tiên mua tài sản lớn, ổn định chi tiêu và hỗ trợ gia đình. Nhóm 30-40 tuổi tập trung tích lũy cho con cái và đầu tư dài hạn, trong khi nhóm trên 40 tuổi ưu tiên tiết kiệm cho hưu trí.
Có tới 83% người khảo sát cho biết đã xây dựng kế hoạch tài chính, trong đó 46% có cả mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.
Tuy nhiên, phần lớn chỉ mới bắt đầu lập kế hoạch sau đại dịch COVID-19 và chưa duy trì việc rà soát thường xuyên.
Đáng chú ý, nhóm trên 30 tuổi và các gia đình có con cho thấy mức độ chủ động tài chính cao hơn khi bắt đầu lập kế hoạch sớm và điều chỉnh thường xuyên hơn.
Về khu vực địa lý, người dân tại các đô thị lớn có xu hướng lập kế hoạch tài chính nhiều hơn.
Trong khi đó, các địa phương phía Nam thể hiện xu hướng hoạch định dài hạn rõ nét hơn, còn người dân miền Bắc thiên về kế hoạch ngắn hạn và kiểm soát dòng tiền hàng ngày.
Một tín hiệu tích cực với thị trường là 80% người chưa sở hữu bảo hiểm nhân thọ cho biết có ý định tham gia trong vòng 12 tháng tới.
Theo IFM Research, để gia tăng niềm tin và mở rộng thị trường, doanh nghiệp bảo hiểm cần tập trung vào minh bạch thông tin, đơn giản hóa điều khoản hợp đồng, nâng cao chất lượng tư vấn và đẩy mạnh giáo dục tài chính dài hạn.
Trong bối cảnh mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 1,1 triệu trường hợp tai nạn thương tích phải khám và điều trị cùng hơn 30.000 ca tử vong liên quan đến tai nạn, nhu cầu về các giải pháp bảo vệ tài chính dài hạn được đánh giá sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
