Sở Xây dựng TPHCM đang hoàn tất các bước để trình HĐND Thành phố xem xét chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân tại kỳ họp cuối tháng 4. Sau khi nghị quyết được thông qua, thành phố sẽ triển khai thực hiện.
Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, đơn vị đã tính toán và dự báo khi áp dụng chính sách miễn phí, lượng hành khách sử dụng xe buýt có thể tăng khoảng 30%. Trong khi đó, hệ thống hạ tầng và số lượng phương tiện hiện tại được đánh giá vẫn có khả năng đáp ứng nếu nhu cầu tăng đến mức 50%.
Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra là khả năng tiếp cận xe buýt của người dân, đặc biệt tại các khu vực còn tồn tại tình trạng vỉa hè lộn xộn, gây khó khăn cho việc đi bộ đến trạm. Sở Xây dựng cho rằng đây là vấn đề cần sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, gồm Sở Xây dựng, chính quyền địa phương và lực lượng công an trong việc chấn chỉnh trật tự lòng, lề đường.
Cơ quan chức năng cũng đang nghiên cứu các giải pháp cải thiện hệ thống tiếp cận giao thông công cộng, như bố trí lối đi bộ thuận tiện, có mái che mưa nắng, tối ưu khoảng cách từ nhà dân đến trạm xe buýt, đồng thời phát triển các điểm gửi xe cá nhân thuận lợi để tăng khả năng kết nối.
Theo ông Bùi Hòa An, việc TPHCM dành nguồn ngân sách lớn cho dịch vụ công như miễn phí xe buýt thể hiện định hướng phát triển bền vững, phù hợp xu thế toàn cầu, thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Đây cũng được xem là cơ hội quan trọng để thay đổi thói quen đi lại của người dân, giảm phương tiện cá nhân, góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường, đồng thời nâng cao sức khỏe cộng đồng thông qua việc tăng cường đi bộ.
Ở góc độ chuyên gia, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TPHCM, đánh giá chủ trương miễn phí xe buýt là tích cực, thể hiện chính sách hướng đến lợi ích người dân, tương tự các chính sách miễn phí trước đây dành cho người từ 60 tuổi trở lên và một số nhóm yếu thế.
Tuy nhiên, theo ông Nguyên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần có “bài toán” cân bằng giữa các nhóm người dân khác nhau. Nhu cầu đi lại giữa người làm việc tại trung tâm và người dân sống trong hẻm sâu là rất khác nhau, do đó không thể áp dụng một mô hình giao thông duy nhất.
Ông cho rằng việc tổ chức mạng lưới xe buýt cần linh hoạt hơn, đa dạng hóa lộ trình, quy mô phương tiện và tăng cường các tuyến kết nối từ khu dân cư đến trục giao thông chính. Đồng thời, khu vực trung tâm cần được tổ chức lại vỉa hè, đảm bảo thông thoáng để người dân dễ dàng tiếp cận phương tiện công cộng.
Bên cạnh đó, việc phát triển hệ thống bãi đỗ và điểm gửi xe cũng được xem là yếu tố then chốt, giúp người dân thuận tiện chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng, đặc biệt tại các khu vực hạn chế xe cá nhân.



