Tin tứcTheo Bộ Xây dựng, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, trong khi nhu cầu vận tải hành khách công cộng tăng mạnh tại các thành phố lớn. Vì vậy, phát triển đường sắt đô thị, trong đó metro là loại hình chủ đạo, được xác định là ưu tiên chiến lược ở các đô thị như Hà Nội và TPHCM.
Bộ Xây dựng cho biết việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị - loại hình metro là bước đi quan trọng để định hướng hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về metro. Trong thực tế, hiện vẫn thiếu một hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, gây khó khăn cho thiết kế, xây dựng, vận hành và quản lý Nhà nước đối với các dự án.
Dự thảo quy chuẩn được kỳ vọng khắc phục hạn chế về tính đồng bộ, đồng thời thiết lập hành lang pháp lý và kỹ thuật thống nhất. Theo Bộ Xây dựng, quy chuẩn này nhằm bảo đảm phát triển an toàn, bền vững cho hệ thống giao thông đô thị và không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài.
Bộ Xây dựng lấy ý kiến quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về metro - Ảnh: baoxaydung
Sau khi được ban hành, quy chuẩn sẽ quy định rõ các mức giới hạn đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý trong thiết kế, thi công, nghiệm thu và vận hành hệ thống metro. Mục tiêu là bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, sức khỏe và quyền lợi của người tham gia giao thông.
Về định hướng, dự thảo đặt ra yêu cầu về an toàn, chất lượng công trình và khai thác; độ tin cậy, tính sẵn sàng và khả năng bảo dưỡng. Quy chuẩn cũng được xây dựng theo hướng không tạo rào cản kỹ thuật và phù hợp với công nghệ tiên tiến.
Bên cạnh đó, dự thảo chú trọng yếu tố kinh tế và tính khả thi trong đầu tư, xây dựng, vận hành. Các yêu cầu hướng đến phát triển bền vững, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và hài hòa với hệ thống tiêu chuẩn của các tuyến metro đã và đang triển khai tại Việt Nam.
Bộ Xây dựng cho hay dự thảo được xây dựng trên nguyên tắc phù hợp quy định pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam. Đồng thời, nội dung cũng đáp ứng xu thế phát triển của thế giới và điều kiện thực tiễn trong nước, qua đó góp phần bảo đảm thống nhất trong quản lý Nhà nước và hạn chế tình trạng áp dụng tùy tiện tiêu chuẩn nước ngoài hoặc các tiêu chuẩn không tương thích giữa các dự án.
Về phạm vi áp dụng, quy chuẩn quy định mức giới hạn đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý đối với loại hình metro trong hệ thống đường sắt đô thị, áp dụng cho các tuyến có tốc độ thiết kế dưới 200km/h. Với các loại hình đường sắt đô thị khác, có thể xem xét áp dụng khi phù hợp.
Dự thảo nêu rõ, metro là một loại hình đường sắt đô thị có năng lực vận chuyển lớn. Loại hình này vận hành trên hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt dẫn hướng chuyên dụng và cách ly hoàn toàn với giao thông đường bộ.
Các yêu cầu kỹ thuật cơ bản gồm sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm, điện khí hóa và tuyến chính thiết kế đường đôi. Ngoài ra, hệ thống cần bảo đảm năng lực vận tải theo nhu cầu dự báo, đồng thời đáp ứng khả năng kết nối và vận hành thuận tiện.
Dự thảo cũng đưa ra yêu cầu về bố trí không gian và cơ sở vật chất phục vụ tình huống khẩn cấp. Nhà ga và trên tàu phải lắp hệ thống giám sát chất lượng không khí, trang bị đầy đủ chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, cùng các giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn tuyến.
Về vận hành, dự thảo quy định tuyến metro trước khi khai thác thương mại phải vận hành thử tối thiểu 90 ngày hoặc theo quyết định của chủ đầu tư. Việc thử nghiệm phải đáp ứng các kịch bản kiểm tra hệ thống đơn lẻ, tích hợp và toàn tuyến.
Tốc độ khai thác được yêu cầu phù hợp với thiết kế và biểu đồ chạy tàu, không vượt quá tốc độ thiết kế hoặc các giới hạn tại khu vực đặc biệt. Những vị trí được nêu gồm ke ga, đường cong bán kính nhỏ, ghi, đề-pô và các khu vực khác theo quy định của từng tuyến.
Theo Bộ Xây dựng, khi quy chuẩn cùng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về metro được ban hành sẽ góp phần tăng minh bạch trong quản lý đầu tư xây dựng. Đồng thời, việc này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước phát triển công nghệ, sản phẩm và công nghiệp hỗ trợ cho lĩnh vực đường sắt đô thị.
