Tin tứcGần đây, Bộ Tư pháp đã tổ chức một cuộc họp để rà soát dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi), trong đó điểm đáng chú ý là những đề xuất từ Bộ Công an về việc thi hành cưỡng chế quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Đề xuất kê biên tài sản không cần “tương ứng” tiền phạt - Ảnh minh họa: Bảo Phương/PL
Quy định hiện tại cho phép năm biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Đó là: (1) khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập; (2) khấu trừ tiền từ tài khoản của người, tổ chức vi phạm; (3) kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá; (4) thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính do cá nhân, tổ chức khác giữ; và (5) buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.
Trong năm biện pháp cưỡng chế trên, Bộ Công an đưa ra đề xuất sửa đổi phần liên quan đến việc kê biên tài sản. Họ muốn cho phép việc kê biên tài sản để bán đấu giá mà không yêu cầu tài sản này phải có giá trị tương ứng với số tiền phạt.
Lý do đứng sau đề xuất này là khó khăn của thực tế khi xác định giá trị tương ứng của tài sản đối với số tiền phạt. Trong nhiều trường hợp, tài sản của người vi phạm có giá trị lớn hơn hoặc không tương ứng với số tiền phạt.
Do yêu cầu hiện nay về sự tương ứng giữa giá trị tài sản kê biên và số tiền phạt, nhiều trường hợp khi người vi phạm có tài sản khác, nhưng cơ quan chức năng không thể áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên. Kết quả là việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính không thể được thực hiện.
Ngoài ra, đối với các vật chứng, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ để đảm bảo thi hành quyết định xử phạt, nếu hết thời hạn mà người, tổ chức vi phạm không thi hành quyết định xử phạt, người có quyền tạm giữ sẽ phải chuyển những tang vật, phương tiện đó cho người có quyền cưỡng chế để quyết định việc kê biên, bán đấu giá nhằm bảo đảm thi hành quyết định xử phạt.
Tuy vậy, ý kiến phản hồi từ UBND tỉnh Thanh Hóa cho rằng việc kê biên tài sản không phụ thuộc vào số tiền phạt có thể gây hậu quả thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho người vi phạm, vượt quá mức tiền phạt.
Ví dụ, với mức tiền phạt chỉ 1 triệu đồng mà bị kê biên tài sản như nhà, đất để bán đấu giá. Số tiền thu về từ việc đấu giá có thể thấp hơn giá trị thực của tài sản.
Trong khi đó, chi phí phát sinh từ việc cưỡng chế có thể cao hơn nhiều so với số tiền phạt, từ đó dễ dẫn đến khiếu nại và tranh chấp kéo dài.
Do vậy, UBND tỉnh Thanh Hóa đề nghị kiểm soát về việc vượt giá trị tài sản bị kê biên so với số tiền phạt, với giới hạn từ 3 đến 5 lần.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng tán thành quan điểm này, vì cho rằng việc sửa đổi này có nguy cơ sẽ kê biên những tài sản có giá trị lớn để bán đấu giá, từ đó gây ảnh hưởng lớn đến người bị xử phạt.
Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao cũng khuyến nghị cơ quan soạn thảo xem xét lại đề xuất này.
Tuy nhiên, Bộ Công an giữ quan điểm rằng việc bổ sung các hình thức cưỡng chế mạnh mẽ hơn là cần thiết để cải thiện tính răn đe và hiệu lực của công tác quản lý nhà nước. Ngay sau đó, họ cho biết sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp và sẽ tham mưu với Chính phủ để quy định rõ ràng về điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng các biện pháp cưỡng chế.
Ngoài ra, trong dự thảo Luật, Bộ Công an đưa ra đề xuất về việc bổ sung bốn biện pháp cưỡng chế mới trong việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Đó gồm: tạm ngừng xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận nơi sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; và tạm dừng đăng kiểm, tạm dừng đăng ký xe, tạm dừng cấp giấy phép lái xe.
