Tin tứcChiều 19/5, UBND phường Thủ Đức phối hợp Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM công bố “Bộ tiêu chí phường Thủ Đức hạnh phúc” cùng kết quả khảo sát đợt 1. Đây là địa phương đầu tiên tại TPHCM triển khai đo lường chỉ số hạnh phúc của người dân bằng phương pháp khoa học. Kết quả ban đầu cho thấy 71,9% người dân tự đánh giá ở mức hạnh phúc và rất hạnh phúc.
Hệ thống khảo sát được xây dựng trên 3 phương diện gồm vật chất, tinh thần và nhận thức; 10 tiêu chí phản ánh các lĩnh vực đời sống thiết yếu cùng 50 chỉ số cụ thể, bám sát trải nghiệm hằng ngày. Tổng cộng 6.000 mẫu hợp lệ của người dân từ 18-70 tuổi tại 52 khu phố đã được đưa vào phân tích. Kết quả phản ánh cả khía cạnh vật chất lẫn tinh thần trong đời sống cư dân địa phương.
Theo ông Mai Hữu Quyết, Bí thư Đảng ủy phường Thủ Đức, khảo sát phản ánh khá sát thực trạng từng khu dân cư. Những khu phố có hạ tầng tốt, đường sá khang trang thường có chỉ số hạnh phúc cao hơn, trong khi các nơi còn hạn chế về cơ sở vật chất sẽ là khu vực được chính quyền ưu tiên nguồn lực nâng cấp.
Ông Mai Hữu Quyết cho biết: "Tất cả các mục tiêu, chỉ tiêu của văn kiện đều nói về hạnh phúc nên chúng tôi đặt hàng Viện Nghiên cứu phát triển có bộ tiêu chí đánh giá mức độ hạnh phúc của người dân với quan điểm lấy người dân làm trung tâm. Từ sự đánh giá thật lòng, khách quan của người dân sẽ là cơ sở để chúng tôi thay đổi, điều chỉnh cách quản trị để làm sao các chính sách đưa ra phục vụ tốt nhất, đúng nhất mong muốn, nguyện vọng của người dân trên địa bàn".
Một điểm đáng chú ý từ khảo sát là hạnh phúc không hoàn toàn phụ thuộc vào kinh tế. Người thu nhập thấp chưa hẳn kém hạnh phúc hơn, trong khi nhóm thu nhập cao thường chịu nhiều áp lực và căng thẳng hơn. Ngoài các chỉ số định lượng, người dân còn gửi hơn 20 trang góp ý chi tiết.
UBND phường Thủ Đức cho biết sẽ cụ thể hóa các góp ý này thành kế hoạch hành động, ưu tiên các vấn đề về thu nhập, giáo dục, y tế và hạ tầng. Tại hội nghị, nhiều chuyên gia và nhà khoa học đánh giá cao sáng kiến trên. Theo ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, bộ tiêu chí có ý nghĩa trong bối cảnh thành phố chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị địa phương.
Ông Phạm Bình An nhận định: "Rõ ràng các chính sách hội tụ là người dân. Và vấn đề này không phải là khẩu hiệu mà cụ thể, cảm nhận của bà con được đo lường, được lắng nghe và được cải thiện để giúp cho câu chuyện chính sách ngày càng gần dân hơn, sát dân hơn và người dân càng ngày càng hạnh phúc hơn".
TS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị khu vực II, cho rằng bộ tiêu chí phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Bà đề xuất TP.HCM nghiên cứu nhân rộng mô hình này nhằm góp phần xây dựng một siêu đô thị cân bằng giữa phát triển kinh tế và sự hài lòng của công dân, hướng tới mục tiêu "100 thành phố đáng sống".
TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM, góp ý các đợt khảo sát sau cần mở rộng cách tiếp cận với nhóm yếu thế và người không sử dụng thiết bị thông minh để bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Trong thời gian tới, Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM dự kiến đề xuất UBND TP.HCM xây dựng bộ chỉ số hạnh phúc cấp địa phương áp dụng trên toàn thành phố.
Kết quả khảo sát đợt 1 cho thấy điểm hạnh phúc tự cảm nhận trung bình của người dân đạt 8,1/10, còn điểm hạnh phúc chung là 7,1/10. Tỷ lệ 71,9% người dân tự xếp mình ở mức “hạnh phúc - rất hạnh phúc” phản ánh trạng thái tâm lý lạc quan khá điển hình của cư dân đô thị hiện nay.
Trong 3 phương diện khảo sát, nhóm “Nhận thức” đạt điểm cao nhất, nổi bật ở các nội dung về kỳ vọng tương lai, niềm tin xã hội, sự gắn bó với địa phương và mong muốn đồng hành cùng sự phát triển của phường. Đứng sau là “Tinh thần”, còn “Vật chất” có điểm thấp hơn, chủ yếu do áp lực chi phí sinh hoạt, giao thông, môi trường đô thị và hạ tầng kỹ thuật.
Ở 10 tiêu chí, “Kỳ vọng” đứng đầu với 7,4 điểm; tiếp đến là “Niềm tin và Gắn kết” đạt 7,3 điểm và “Quan hệ cộng đồng” đạt 7,2 điểm. Ngược lại, kinh tế gia đình và giao thông - môi trường - di chuyển là những tiêu chí thấp nhất, cho thấy các áp lực hiện hữu của một đô thị phát triển nhanh. Khảo sát cũng chỉ ra rằng hạnh phúc đô thị ngày nay không chỉ gắn với điều kiện vật chất hay thu nhập mà còn liên quan đến cảm giác an tâm, sự tử tế trong quản trị, niềm tin vào chính quyền và cảm giác thuộc về cộng đồng.