Ngày 29/3, Bộ Y tế đã ban hành văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương và các doanh nghiệp về việc lấy ý kiến cho nội dung "Khung chính sách của Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)".
Các lực lượng chức năng kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Hà Nội về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm - Ảnh: ND
Mục tiêu của việc sửa đổi này là xây dựng khung pháp lý hiện đại, đồng bộ nhằm chuyển đổi tư duy từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm.
Dự thảo hiện tại đã tiếp thu các ý kiến đóng góp từ cuộc họp diễn ra vào ngày 25/3/2026.
Bộ Y tế đề nghị các Bộ như Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính tiếp tục nghiên cứu, bổ sung nội dung về ưu đãi đầu tư trong phát triển chuỗi cung ứng.
Đây được coi là một trong những mắt xích quan trọng để hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý.
Khung chính sách của Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tập trung vào bốn nội dung trọng tâm.
Các chính sách này bao gồm: Hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước, thực hiện quản lý theo chuỗi giá trị, phòng ngừa việc lạm dụng các chất đưa vào sản xuất thực phẩm và áp dụng các chính sách ưu đãi đầu tư để phát triển chuỗi cung ứng bền vững.
Tại nội dung về hoàn thiện bộ máy quản lý, dự thảo nhấn mạnh yêu cầu thống nhất một đầu mối thực hiện nhiệm vụ từ Trung ương đến địa phương.
Việc phân cấp, phân quyền tối đa sẽ được thực hiện nhằm nâng cao vai trò của chính quyền địa phương. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo quản lý chặt chẽ sản phẩm thực phẩm thông qua một đầu mối duy nhất.
Có ba giải pháp được đề xuất để kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước trong dự thảo lần này. Giải pháp thứ nhất là giữ nguyên mô hình theo Luật An toàn thực phẩm năm 2010 kết hợp liên thông dữ liệu giữa các ngành.
Giải pháp thứ hai là thành lập cơ quan quản lý tại Trung ương và Sở An toàn thực phẩm tại địa phương. Giải pháp thứ ba là xây dựng hệ thống quản lý độc lập hoàn toàn.
Sau khi xem xét, Bộ Y tế đã lựa chọn giải pháp thứ nhất là phương án tối ưu để triển khai. Phương án này cho phép phát huy tối đa năng lực chuyên môn sâu của từng ngành và tận dụng được hệ thống quản lý hiện có.
Việc này giúp Chính phủ tiết kiệm được một khoản chi phí đầu tư ban đầu rất lớn cho việc xây dựng bộ máy mới.
Giải pháp này cũng đảm bảo tính đồng bộ thông qua việc kết nối, liên thông cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm giữa các bộ, ngành liên quan.
Một đầu mối thông tin chung sẽ được tạo ra, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phối hợp và chia sẻ thông tin. Cách tiếp cận này giúp quản lý hiệu quả trên toàn bộ chuỗi giá trị mà không gây xáo trộn lớn trong hệ thống chính trị.
Lựa chọn này cũng phù hợp với tinh thần Chỉ thị 17 ngày 21/10/2022 của Ban Bí thư về việc quản lý một đầu mối.
Bộ Y tế họp xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương góp ý về nội dung dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) - Ảnh: ND
Trong khi đó, giải pháp thứ hai và thứ ba bị đánh giá là khó khả thi trong bối cảnh hiện nay. Các phương án này yêu cầu Chính phủ phải đầu tư quá nhiều nguồn lực, thời gian để kiện toàn tổ chức, nhân lực và vật lực.
Cụ thể, giải pháp thứ ba ước tính cần khoản đầu tư hơn 20.000 tỷ đồng chỉ riêng cho việc xây dựng cơ sở vật chất.
Việc thành lập thêm một bộ máy hành chính trực thuộc Chính phủ cũng sẽ làm tăng đầu mối tổ chức. Điều này được cho là không phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy của Bộ Chính trị và thực tế nguồn lực của Việt Nam.
Hiện nay, các cơ quan chức năng đang tập trung nguồn lực để sớm hoàn thiện và trình Quốc hội khóa XVI thông qua Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Việc sửa đổi nhằm khắc phục tình trạng quản lý phân tán, chồng chéo và nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro. Hệ thống pháp luật mới sẽ bảo vệ sức khỏe nhân dân và thúc đẩy sản xuất thực phẩm an toàn, chất lượng cao.
Mục tiêu dài hạn của luật là giúp thực phẩm Việt Nam đáp ứng tốt nhu cầu trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quy trình quản lý sẽ được đảm bảo chặt chẽ từ khâu sản xuất, chế biến, lưu thông cho đến tận tay người tiêu dùng. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại Việt Nam.



