Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026 quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Văn bản này tập trung vào các quy định về hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người.
Một ca ghép tạng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức - Ảnh: BVCC
Theo đó, hành vi ép buộc người khác hiến bộ phận cơ thể có thể bị phạt tối đa 100 triệu đồng.
Tại Điều 44, mức phạt từ 1-2 triệu đồng áp dụng cho lỗi không trực tiếp gặp người hiến để tư vấn hoặc không hướng dẫn đăng ký theo mẫu.
Hình phạt này cũng dành cho việc thiếu kiểm tra sức khỏe, tâm lý xã hội và thông số sinh học trước khi lấy mô. Các cơ sở không báo cáo danh sách người đăng ký hiến cũng bị xử lý trong khung phạt này.
Việc thu tiền chăm sóc, phục hồi sức khỏe hoặc khám định kỳ cho người hiến bộ phận cơ thể sẽ bị phạt từ 5-10 triệu đồng.
Đối với các ngân hàng mô, mức phạt từ 10-20 triệu đồng áp dụng nếu không đảm bảo điều kiện hoạt động sau khi cấp phép. Trường hợp ngân hàng mô hoạt động khi chưa có giấy phép, mức phạt tăng lên từ 20-30 triệu đồng.
Mức phạt từ 30-40 triệu đồng áp dụng cho hành vi tiết lộ bí mật thông tin người hiến và người nhận khi chưa được phép.
Khung này cũng dành cho việc lưu giữ mô vì mục đích thương mại hoặc lấy bộ phận không tái sinh khi thiếu văn bản của hội đồng tư vấn.
Việc lấy, ghép và sử dụng mô tại cơ sở không đủ điều kiện bị phạt từ 60-80 triệu đồng.
Mức phạt cao nhất từ 80-100 triệu đồng dành cho hành vi ép buộc người khác hiến bộ phận cơ thể nếu chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định này cũng áp dụng cho việc lấy mô từ người sống dưới 18 tuổi hoặc lấy từ người không tự nguyện hiến.
Việc ghép bộ phận từ người mắc bệnh thuộc danh mục cấm cũng chịu mức phạt tương tự.
Ngoài phạt tiền, Nghị định quy định tước giấy phép hoạt động của cơ sở hoặc ngân hàng mô từ 3-6 tháng.
Cơ sở vi phạm cũng có thể bị đình chỉ một phần hoạt động trong thời gian từ 1-3 tháng. Các đơn vị phải hoàn trả tiền thu sai và chi trả phí điều trị cho người bị thiệt hại, hoặc nộp ngân sách nếu không hoàn trả được.



