Bộ Y tế đang tiến hành lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, cơ quan này đề xuất đưa các yếu tố như áp lực học tập, áp lực công việc và tình trạng căng thẳng kéo dài vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần.
Theo Cục Phòng bệnh, dự thảo đã được đăng tải từ ngày 5/3 trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và Bộ Y tế để xin ý kiến rộng rãi. Nội dung dự thảo quy định cụ thể về đối tượng và các tiêu chuẩn giám sát nhằm mục tiêu phòng, chống các rối loạn tâm thần trong cộng đồng.
Dự thảo phân chia đối tượng giám sát thành 3 nhóm chính. Nhóm thứ nhất gồm những người mắc các rối loạn tâm thần phổ biến như tâm thần phân liệt, trầm cảm, động kinh, rối loạn lo âu và sa sút trí tuệ. Nhóm thứ hai là những ca tử vong mà rối loạn tâm thần được xác định là nguyên nhân chính dựa trên tiêu chuẩn chẩn đoán quốc tế.
Nhóm thứ ba là những người có nguy cơ mắc bệnh, bao gồm cá nhân có tiền sử mắc rối loạn tâm thần hoặc có các yếu tố nguy cơ về sinh học, tâm lý và xã hội. Việc theo dõi có hệ thống các nhóm đối tượng này giúp cơ quan y tế sớm nhận biết và đưa ra biện pháp can thiệp phù hợp.
Dự thảo nêu rõ bốn nhóm yếu tố nguy cơ chính. Đầu tiên là yếu tố sinh học và di truyền, bao gồm tiền sử gia đình, tổn thương não, hoặc mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư, HIV/AIDS. Các giai đoạn sinh lý đặc biệt như dậy thì, sau sinh và mãn kinh cũng được đưa vào diện theo dõi.
Thứ hai là các yếu tố tâm lý, nổi bật là tình trạng stress kéo dài và sang chấn do mất người thân, ly hôn hoặc bạo lực gia đình. Những người có đặc điểm nhân cách nhạy cảm, cầu toàn quá mức hoặc từng có ý nghĩ tự sát cũng là đối tượng được chú trọng trong công tác giám sát nguy cơ.
Về yếu tố xã hội, dự thảo đề cập đến tình trạng cô lập, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình, sự kỳ thị và môi trường sống không an toàn. Bên cạnh đó, các hành vi lạm dụng chất kích thích như rượu, bia, ma túy và thuốc an thần cũng được xác định là những tác nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Đặc biệt, nhóm yếu tố thứ tư nhấn mạnh các áp lực cao và kéo dài liên quan đến học tập, lao động và kinh tế. Cục Phòng bệnh cho hay đây là nội dung mới đang được các chuyên gia y tế thảo luận kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính khoa học và thực tiễn trước khi ban hành chính thức.
Việc hoàn thiện dự thảo hướng tới xây dựng văn bản hướng dẫn khả thi, không tạo gánh nặng trong tổ chức thực hiện. Cơ quan chức năng cũng dự kiến xây dựng bộ công cụ hỗ trợ người dân và cơ sở y tế tự đánh giá nguy cơ để chủ động phòng ngừa các rối loạn tâm thần.
Hiện tại, Cục Phòng bệnh đang tiếp tục tiếp thu các ý kiến từ dư luận và làm việc với các đơn vị chuyên môn để hoàn thiện văn bản. Cơ quan này mong muốn nhận được thêm đóng góp từ các tổ chức và cá nhân để tạo sự đồng thuận xã hội, từ đó triển khai hiệu quả công tác bảo vệ sức khỏe nhân dân.
