Tin tứcLuật Thi hành án hình sự năm 2025 vừa được Bộ Công an giới thiệu với nhiều điểm mới quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế thi hành án.
Theo thông tin từ Trung tướng Phạm Công Nguyên, Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính tư pháp, việc ban hành luật này sẽ giúp các bản án của Tòa án được thực thi một cách nghiêm minh và công bằng.
Luật sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến án treo, cải tạo không giam giữ, quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân; quyết định hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù; quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trình tự, thủ tục, rõ trách nhiệm.
Đáng chú ý, luật đã xác định rõ vai trò chủ trì của chính quyền địa phương và cơ chế phối hợp thực chất với cơ quan, tổ chức, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, cũng như lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trong quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.
Ngoài ra, luật bổ sung những quy định nhân đạo về quyền hiến mô, bộ phận cơ thể của phạm nhân, và thiết kế điều kiện chặt chẽ để ngăn ngừa việc lợi dụng điều này. Những quy định cụ thể về tổ chức lao động cho phạm nhân trong và ngoài trại giam cũng được khẳng định, nhằm hỗ trợ quá trình tái hòa nhập cộng đồng.
Một điểm cải cách quan trọng khác là không lấy kết quả khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra để nhận xét, đánh giá và xếp loại quá trình chấp hành án phạt tù. Việc này giúp tránh bất bình đẳng do điều kiện kinh tế, tập trung đo lường đúng sự tiến bộ: chấp hành nội quy, thái độ học tập, lao động, rèn luyện, ý thức kỷ luật.
Luật cũng hoàn thiện cơ chế tái hòa nhập cộng đồng, phân công rõ trách nhiệm và đưa ra các biện pháp hỗ trợ cụ thể như tư vấn nghề nghiệp và trợ giúp tâm lý. Điều này nhấn mạnh rằng tái hòa nhập không chỉ là kết thúc án phạt mà còn là một quá trình liên tục.
Luật quy định rút ngắn thời gian thực hiện các trình tự, thủ tục của cơ quan có thẩm quyền; rút ngắn thời hạn giải quyết của Tòa án khi áp dụng các chính sách hoãn, tạm đình chỉ, giảm, miễn chấp hành án; đồng thời giảm số lượng thẩm phán tham gia phiên họp ở một số thủ tục khoan hồng từ 3 xuống 1 thẩm phán.
Luật cũng bổ sung quy định cụ thể về trình tự, thủ tục và trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình tiếp nhận người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh.
Luật kết hợp công tác thi hành án hình sự với chính sách thuế để tạo điều kiện cho việc dạy nghề và hướng nghiệp cho các phạm nhân. Đây là điểm mới rất thực tế, muốn tái hòa nhập bền vững thì phải có cơ chế khuyến khích và nguồn lực hợp pháp để làm lâu dài.