Theo Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất và các bên liên quan có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này phải tuân thủ chặt chẽ về thời hiệu.
Căn cứ Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, được tính kể từ ngày người dân nhận được hoặc biết được quyết định thu hồi đất. Đây là mốc pháp lý quan trọng, quyết định việc đơn khiếu nại có được thụ lý hay không.
Trong thực tế, “thời điểm biết được” thường được xác định thông qua việc công bố, niêm yết quyết định, hoặc các hình thức thông báo hợp lệ khác. Do đó, ngay cả khi chưa trực tiếp nhận văn bản, người dân vẫn có thể bị tính thời hiệu nếu đã có căn cứ chứng minh việc tiếp cận thông tin.
Pháp luật cũng quy định ngoại lệ: nếu người khiếu nại không thể thực hiện quyền đúng thời hạn do các yếu tố khách quan như ốm đau, thiên tai, công tác xa…, khoảng thời gian bị trở ngại sẽ không tính vào thời hiệu.
Đáng chú ý, theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP, việc khiếu nại không làm đình chỉ thi hành quyết định thu hồi đất. Trong thời gian chờ giải quyết, các hoạt động kiểm đếm, cưỡng chế vẫn có thể được tiến hành theo quy định.
Chỉ khi cơ quan có thẩm quyền kết luận quyết định thu hồi đất trái pháp luật, việc cưỡng chế mới bị dừng và quyết định liên quan có thể bị hủy bỏ, kèm theo trách nhiệm bồi thường thiệt hại (nếu có).
Trong bối cảnh các thủ tục thu hồi đất ngày càng chặt chẽ, việc hiểu đúng “mốc 90 ngày” không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.