Tính đến đầu năm 2026, TPHCM đã đạt tỷ lệ 99,4% bệnh viện triển khai bệnh án điện tử, với 163 trên tổng số 164 đơn vị thực hiện. Đây không chỉ là bước ngoặt quan trọng để tiến tới loại bỏ bệnh án giấy, mà quan trọng hơn là điều kiện tiên quyết để hình thành nguồn dữ liệu y tế “sạch”, có cấu trúc, có khả năng kết nối và khai thác, làm nền tảng cho việc xây dựng kho dữ liệu ngành và chuyển sang phương thức quản trị y tế hiện đại, dựa trên dữ liệu.
Thách thức lớn nhất trong triển khai bệnh án điện tử không nằm ở công nghệ mà nằm ở sự khác biệt rất lớn về nguồn lực giữa các cơ sở khám, chữa bệnh. Đối với các bệnh viện lớn, có nguồn thu ổn định, có đội ngũ công nghệ thông tin tương đối mạnh thì việc triển khai bệnh án điện tử về cơ bản không gặp khó khăn. Đối với các bệnh viện tuyến quận, huyện (trước đây), việc triển khai bệnh án điện tử đặt ra những thách thức cả về tài chính, hạ tầng và nhân lực.
Nhằm tránh tình trạng các đơn vị "tự bơi" dẫn đến việc hình thành những "ốc đảo dữ liệu" thiếu tính liên thông, Sở Y tế TPHCM đã triển khai nền tảng Bệnh án điện tử dùng chung (EMR Cloud). Đây được coi là giải pháp mang tính đột phá, đóng vai trò như "bà đỡ" cho những cơ sở y tế hạn chế về hạ tầng. Phương thức này giúp các bệnh viện tuân thủ đúng quy định pháp luật về bệnh án điện tử mà không bị tụt hậu.
Nền tảng EMR Cloud được xây dựng theo mô hình hybrid, kết hợp giữa hệ thống tại chỗ và điện toán đám mây để đảm bảo an toàn. Hệ thống này tích hợp sẵn hơn 800 biểu mẫu hồ sơ chuyên môn đã chuẩn hóa và áp dụng các giải pháp ký số tập trung. Việc chuẩn hóa ngay từ gốc giúp đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về bảo mật thông tin y tế, tạo tiền đề cho việc hình thành nguồn dữ liệu sạch.
Kết quả thực tế cho thấy toàn bộ khối bệnh viện công lập tại TPHCM đã hoàn tất triển khai bệnh án điện tử. Thành tựu này là điều kiện tiên quyết để loại bỏ hoàn toàn bệnh án giấy và chuyển sang phương thức quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu. Nguồn dữ liệu có cấu trúc này sẽ đóng vai trò nền tảng cho việc xây dựng kho dữ liệu chung của toàn ngành y tế thành phố trong thời gian tới.
Trong giai đoạn tiếp theo, ngành y tế thành phố đặt mục tiêu kết nối dữ liệu từ tất cả bệnh viện vào kho lưu trữ chung. Trên cơ sở đó, các ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu sẽ được đẩy mạnh để hỗ trợ quyết định lâm sàng và công tác điều hành. Đồng thời, tám nhóm dữ liệu cốt lõi cũng đang được hoàn thiện theo định hướng chuẩn hóa, liên thông và khai thác dùng chung.
Thực tiễn tại TPHCM chứng minh rằng xây dựng dữ liệu lớn y tế phải là một chiến lược quản trị xuyên suốt, thay vì chỉ coi là dự án công nghệ đơn lẻ. Nếu chỉ tiếp cận thuần túy về mặt kỹ thuật, dữ liệu sẽ dễ bị phân tán và khó phát huy giá trị thực tế. Chỉ khi dữ liệu được đặt trong tổng thể quản trị ngành, từ chỉ đạo điều hành, phân bổ nguồn lực đến đánh giá chất lượng khám, chữa bệnh thì dữ liệu lớn mới thật sự phát huy giá trị.
Mô hình nền tảng dùng chung giúp giảm bớt gánh nặng đầu tư ban đầu, hỗ trợ các bệnh viện làm quen với quy trình số hóa và thay đổi thói quen hành nghề. Đây cũng là giải pháp giúp các đơn vị tránh đầu tư dàn trải, giảm thiểu rủi ro và tích lũy kinh nghiệm chuyển đổi.
Để nền tảng bệnh án điện tử dùng chung phát huy hiệu quả, Giám đốc Sở Y tế TPHCM kiến nghị Bộ Y tế công nhận và khuyến khích mô hình EMR Cloud như một giải pháp chuyển tiếp. Ông cũng đề xuất sớm ban hành khung tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu và cơ chế hỗ trợ cho các cơ sở y tế tuyến cơ sở hoặc vùng khó khăn. Những bước đi này nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi số của ngành y tế diễn ra bền vững, thực chất và đồng bộ.