Theo Reuters ngày 20/2, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cảnh báo Trung Quốc đang gia tăng các hành động “cưỡng ép” trong khu vực, đồng thời khẳng định Tokyo sẽ tiến hành cải tổ toàn diện chiến lược an ninh và quốc phòng.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae - Ảnh: AFP
Phát biểu đầu tiên trước Quốc hội sau cuộc bầu cử Hạ viện, bà Takaichi nhận định Nhật Bản đang đối mặt với “môi trường an ninh nghiêm trọng và phức tạp nhất kể từ Thế chiến II”.
Theo bà, Trung Quốc mở rộng hoạt động quân sự và tăng cường hợp tác an ninh với Nga, trong khi Triều Tiên tiếp tục phát triển năng lực tên lửa hạt nhân.
Chính phủ Nhật Bản dự kiến sửa đổi ba văn kiện an ninh cốt lõi trong năm nay nhằm xây dựng chiến lược quốc phòng mới.
Một trọng tâm lớn là đẩy nhanh rà soát các quy định về xuất khẩu quốc phòng, mở rộng thị trường nước ngoài và tăng cường năng lực cho ngành công nghiệp quân sự trong nước.
Cùng ngày, hội đồng chính sách của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) do bà lãnh đạo đã đề xuất bãi bỏ quy định chỉ cho phép xuất khẩu các trang thiết bị không mang tính sát thương.
Theo Kyodo News, nếu được thông qua, thay đổi này có thể mở rộng đáng kể danh mục vũ khí và khí tài mà doanh nghiệp Nhật Bản được phép bán ra thị trường quốc tế.
Thủ tướng Takaichi cáo buộc Trung Quốc “gia tăng nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng bằng vũ lực hoặc cưỡng ép” tại Biển Hoa Đông và Biển Đông, cho rằng đây là thách thức trực tiếp đối với an ninh khu vực cũng như lợi ích quốc gia của Nhật Bản.
Song song với cải cách thể chế, Tokyo tiếp tục triển khai kế hoạch nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP.
Bà Takaichi cũng đề xuất thành lập một hội đồng tình báo quốc gia do Thủ tướng trực tiếp chủ trì, nhằm tập trung hóa thông tin từ các cơ quan như cảnh sát và Bộ Quốc phòng, trong bối cảnh Nhật Bản chưa có cơ quan tình báo độc lập tương tự CIA của Mỹ hay MI5 của Anh.
Ngoài lĩnh vực an ninh, chính phủ Nhật sẽ xem xét siết chặt cơ chế sàng lọc đầu tư nước ngoài vào các ngành nhạy cảm, xây dựng mô hình tương tự Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS), đồng thời rà soát quy định liên quan đến việc người nước ngoài mua đất.
Chính phủ cũng cam kết củng cố chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào “một số quốc gia nhất định”, tăng cường hợp tác với các đồng minh để bảo đảm nguồn vật liệu chiến lược, trong đó có đất hiếm tại khu vực đảo Minamitori ở Thái Bình Dương.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh sẽ thúc đẩy tái khởi động các lò phản ứng hạt nhân đã ngừng hoạt động kể từ thảm họa năm 2011 tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi Nuclear Power Plant, khẳng định Nhật Bản cần chủ động đối mặt với thách thức để bảo đảm tương lai quốc gia.



