Sự chung tay của cộng đồng góp phần đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Qua nghiên cứu, đối chiếu các nguồn tư liệu lịch sử trong nước và nước ngoài; sơ đồ tác chiến; không ảnh quân sự; dữ liệu quy tập qua các thời kỳ; kết quả khảo sát thực địa; cùng nhiều nguồn thông tin từ nhân chứng lịch sử và Nhân dân địa phương, Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia thống nhất đánh giá: tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh nhiều khả năng tồn tại khu vực chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ, đồng bào ta hy sinh trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 tại khu vực Chợ Lớn cuối tháng 1 đầu tháng 2 năm 1968.

Cũng theo kết quả kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, hiện nay trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, ngoài khu vực mộ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng, còn có 3 thông tin nơi an táng hài cốt liệt sĩ cần tìm kiếm, quy tập là khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, khu vực Dầu Tiếng (tỉnh Bình Dương cũ), và khu vực Xuyên Mộc (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ).

Phóng viên HTV phỏng vấn Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM.

*Thưa Thiếu tướng, xin ông cho biết hiện chúng ta đã kết luận được những thông tin gì về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (nay là khu vực Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TPHCM)?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Theo hồ sơ chúng tôi nghiên cứu và của Kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng đưa ra, qua đối chiếu các khung ảnh với nhau, đặc biệt là ba bức ảnh thì hiện lên đều có ba rãnh mộ. Các nhân chứng chứng kiến việc chôn các liệt sĩ vào ngày 12/2/1968 cũng khẳng định có ba rãnh mộ, và trong đó có một rãnh mộ dự phòng. Hiện nay thì qua các nhân chứng, chúng tôi cơ bản đã xác định được vị trí cũng đã trùng khớp với tọa độ mà Kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng phối hợp với Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh xác định. Còn đối với những công việc tiếp theo, chúng tôi sẽ phối hợp với Viện thiết kế của Bộ Quốc phòng và Khoa Vật lý địa cầu của trường Đại học Khoa học tự nhiên để tiến hành sử dụng phương pháp hiện đại, đó là siêu âm lòng đất, khảo sát địa tầng và trên cơ sở đó chúng tôi sẽ kết luận lại một lần nữa, báo cáo với Ban chỉ đạo 515 quốc gia, Quân khu và thành phố để làm cơ sở quy tập hài cốt của các anh, các chú đã hy sinh trong đợt một Mậu Thân năm 1968.

*Từ những thông tin quý giá do các nhân chứng cung cấp, trong thời gian tới, Bộ Tư lệnh TPHCM có kế hoạch như thế nào để đẩy nhanh tốc độ tìm kiếm, quy tập, thưa Thiếu tướng?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Đối với Mậu Thân năm 1968 thì trên địa bàn của Thành phố Hồ Chí Minh mới chúng ta còn nhiều vị trí chôn tập thể của các liệt sĩ mà chúng ta chưa có thông tin để tìm kiếm, và  sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ đối với các liệt sĩ được chôn tại Công viên Lê Thị Riêng vào ngày 12/2/1968 thì Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 515 Thành phố sẽ tham mưu cho Ban chỉ đạo xây dựng một kế hoạch tổng thể tiến hành tìm kiếm, quy tập liệt sĩ mà chúng ta là chưa tìm thấy được trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, nhằm để chúng ta góp phần vào thành công của chiến dịch 500 ngày đêm.

Tôi nghĩ rằng trong giai đoạn hiện đại hiện nay, việc ứng dụng các giải pháp khoa học hiện đại, vận động truyền thông để tìm kiếm các nhân chứng là một điều rất quan trọng. Bởi vì ngoài việc chúng ta có những dữ liệu nhưng cũng cần phải có sự kiểm chứng từ thực tế, mà muốn có sự kiểm chứng từ thực tế thì phải có nhân chứng. Tuy nhiên có những nhân chứng mà nếu chúng ta không thông qua truyền thông thì cũng không thể biết nhân chứng đó ở đâu. Chính vì vậy vai trò của truyền thông rất quan trọng trong câu chuyện đi tìm kiếm các liệt sĩ trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, các nhân chứng thì đa số là lớn tuổi, đặc biệt là các cựu chiến binh. Chúng ta cũng cần có những nhân chứng là những người chứng kiến việc chôn cất cho các liệt sĩ như tại công viên Lê Thị Riêng ngày nay, thì đó là một trong những giải pháp quan trọng để chúng ta kiểm chứng lại những dữ liệu có đúng hay không.

Vấn đề thứ hai nữa là hiện nay khoa học rất hiện đại, chúng ta có những máy móc, có thể siêu âm xuống dưới lòng đất. Ngoài dữ liệu đã có thì cũng phải cần chứng minh rằng ở dưới lòng đất đó, địa tầng đó có gì để chúng ta tiến hành quy tập một cách chính xác.

*Thiếu tướng đánh giá như thế nào về những bức ảnh, tư liệu do phía cựu chiến binh Mỹ cung cấp?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Tôi cho rằng đây là những tư liệu rất quý, bởi vì đây là một trong những dữ liệu đã có sự thẩm định về mặt khoa học. Nếu chúng ta có được kho dữ liệu này thì sẽ góp phần giúp chúng ta giải mã được những trận đánh, giải mã được vị trí chôn cất của các liệt sĩ mà phía cựu chiến binh nước ngoài đã từng chôn. Và tôi nghĩ rằng đây là một cơ sở rất quan trọng. Nếu chúng ta tiếp cận được các kho dữ liệu này thì công việc tìm kiếm quy tập của chúng ta sẽ dễ dàng hơn.

*Theo Thiếu tướng, sự hỗ trợ của cộng đồng trong việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ có vai trò ra sao trong chiến dịch 500 ngày đêm?

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung: Tôi nghĩ qua việc nhờ cộng đồng mạng, nhờ truyền thông hỗ trợ trong tìm nhân chứng đối với các liệt sĩ hy sinh đợt một Mậu Thân năm 1968 được chôn tại nghĩa địa Đô Thành, nay là công viên Lê Thị Riêng có vai trò hết sức quan trọng. Qua việc chúng ta nhờ truyền thông để tìm kiếm các liệt sĩ như vậy cũng đã nâng cao lên một phần nữa về nhận thức của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và của cả nước nói chung về tri ân và thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc chúng ta trong việc tìm kiếm các liệt sĩ. Trong thời gian tới, đối với Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, từ bài học kinh nghiệm này chúng tôi sẽ tiếp tục phát huy nội lực và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của nhân dân thành phố và kể cả nhân dân ở các tỉnh, thành có liên quan để hỗ trợ phục vụ cho chiến dịch 500 ngày đêm.

*Xin cám ơn Thiếu tướng.